Mariabeeld in het Westfries museum te HoornMaria op de Keins te Schagen

Het was op 14 oktober 1508 dat Holland werd geteisterd door een vreselijke orkaan. De Sint Gallusvloed zette grote delen van Holland onder water. De dijken bij Callantsoog en Zijpe waren doorgebroken. De zee heeft vrij spel tot aan de Westfriese zeedijk. In het gehucht Keins* aan de Westfriese dijk nabij Schagen was wegens de zware storm een dijkwacht ingesteld. De dijk was al vaker doorgebroken. De Keinsmerwiel is hier nog steeds een stille getuige van.

De dijkwachters hoorden geschrei en zagen in het woeste water een kind drijven dat was vastgebonden aan een stuk hout. Nadat men het kind had gered bleek het stuk hout het boegbeeld te zijn van een schip, voorstellende de heilige maagd Maria. Het beeld werd in de nabij gelegen put gewassen en van zeewier ontdaan en in een eenvoudige wegkapel geplaatst. Passerende zeelui meenden in het beeld het boegbeeld van het Portugese schip Ariadne te herkennen dat in de zware storm op het Vlie, nabij de reeds lang verzande Zijpe was gestrand.

Na verloop van tijd bleek dat het water uit de put wonderbaarlijk genezende krachten had. Tal van genezingen bij mensen en vee werden geregistreerd. 'Van alom stroomden geloovigen om er te bidden; er geschiedden wonderen en rijke offergiften werden gebracht om ene kapel te stichten'.

In 1519 namen Joost van Borselen, gemaal van vrouwe Josina van Schagen, tezamen met pastoor Gerbrant Cornelisz. het initiatief tot de bouw van een echte kapel om zodoende het beeld een waardig onderkomen te bieden. Eerst na gereedkoming van de kapel werd de kerkelijke overheid ingelicht, die daarop een grondig onderzoek verrichtte. De reeds wijd en zijd verbreide verhalen over de wonderdadige kracht van 'Maria van de Keins' werden erkend en er werd goedkeuring verleend voor een vast aangestelde priester. Deze zou hiervoor een jaarlijkse vergoeding ontvangen van dertig Karolusgulden. Wekelijks werden er vier missen bij het kapelletje opgedragen en ieder jaar werd het beeld van de Madonna in processie rondgedragen tijdens de bedevaart "De Omgang van Schagen".

Naast de kapel werd voor de dienstdoende kapelaans een woning gebouwd die tevens dienst deed als schooltje 'tot ghrieff vande buyren opte Keyns'. De kapelaans konden de vergoeding die ze voor de lessen van de heren en vrouwen van Schagen goed gebruiken. Maar zelfs naast deze inkomsten waren ze genoodzaakt bijbaantjes te zoeken. Zo werd op 27 augustus in 1565 heer Zijmon, 'pastoir up te Keinse', aangesteld als molenmeester op de molen in de Zijper polders C en E; tevens was hij medepachter van 'eenige landen in de Zijpe'.

In 1586 werd de kapel vernield door de watergeus Taets Gerryts en niet herbouwd. Het beeld van de Madonna was toen echter al in veiligheid gebracht maar raakt in de loop der tijd zoek. De put bleef echter wel in ere. Of dit dezelfde Tate Gerrits was die burgemeester van Schagen was is niet zeker. Wel is bekend dat na Tates dood zijn kinderen de kerkelijke autoriteiten vergiffenis voor zijn zonden hebben gevraagd. Die werd hem verleend, echter onder oplegging van een penintentie (boetedoening), bestaande uit enkele werken van godvruchtigheid en betaleing van aalmoezen om daarmee de bouw van een katholieke kerk mogelijk te maken.

Uit de jaren 1710 en 1828 zijn gedrukte getuigenissen, dat toen der tijd de katholieken ter plaatse nog op deze plek kwamen om te bidden en van het water uit de put mee te nemen. In 1710 scheef Dirk Burger van Schoorl 'deze put heeft die heiligheid nog behouden en (de papisten) gaan alle jaren nog te bedevaart na dezelfve'.

In 1924 kocht de deken van Schagen de grond waarop dertig jaar later de tegenwoordige kapel is gebouwd.

Maria kapel aan de KeinsIn 1930 werd in een sloot in de nabijheid van de Wieringermeer een Maria beeld gevonden. Toen de grootvader van de huidige bezitter het beeld vond was het hoofd van het Christuskind al vervangen door een porselijnen hoofdje. Het houtsnijwerk beeldt Maria uit, staande op een wassende maan als verwijzing naar Maria Hemelvaart. De druiven in de hand van het kindje Jezus verwijzen naar zijn bloed. Het beeld is tegenwoordig te bezichtigen in het Westfries Museum in Hoorn.

De herkomst van dit beeld is onderzocht door het Catharijneconvent in Utrecht en heeft uitgewezen dat het rond 1475 is gemaakt en waarschijnlijk in de noordelijke Nederlanden is gesneden. Het is gemaakt van eikenhout. In de negentiende eeuw is het beeld overgeschilderd en is de kop van het Christuskind door een porceleinen exemplaar vervangen. Bovendien bevatte het beeld zoutkristallen, wat het vermoeden dat het hier om een boegbeeld van een schip gaat zou kunnen bevestigen. Bidprentje uit de Maria kapel op de Keins

Op 15 augustus 1956 werd een nieuwe kapel ingewijd. In de kapel is een keramisch Mariabeeld geplaatst ontworpen door Jules Rummens uit Roermond. Een kopie van het Mariabeeld bevindt zich in de Mariakapel van de Christoforuskerk in Schagen. De kapel is vrij toegankelijk. Vrijwilligers zorgen voor het schoonmaken en voor de bloemen en de kaarsen.

De bedevaart naar de Keins is nog jaren blijven bestaan onder de naam "De Omgang van Schagen" De route liep via landwegen naar de Westfriese dijk.Van de Trapbrug over de trapweg bereikte men de trap aan de dijk. Deze weg is nog steeds begaanbaar. De landweg van de Lasschoterweg tot de dijk werd vroeger het Heiligwegje genoemd.

Op zondag 21 augustus 1994 had historicus/wichelroedeloper Wigbolt Vleer een visioen. In dit visioen zag hij een zeedijk, huizen, een bron en het woord “Keins”. Op de achtergrond zag hij een Mariabeeld. Het dorp Keins is in de kaart al gauw gevonden. Op 17 oktober vertrekt hij met een metgezel uit Friesland om het plaatsje te gaan bezoeken. Rijdende op de Afsluitdijk en nog ongeveer 20 kilometer van zijn doel merkte hij dat zijn wichelroede al reageerde op een sterk krachtveld. Bij de kapel aangekomen werden de wichelroeden van Wigbolt en zijn metgezel direct naar de waterput getrokken.

Nader onderzoek wees uit dat Keins een punt is op de zogenaamde Michaëlslijn. Deze leylijn* loopt van Santiago de Compostela via Carnac en Le Mont Saint Michel naar Hargen en Keins en verder naar Oosterland op Wieringen, Harlingen en Wijnaldum, Sylt en Stockholm om vervolgens 4000 km van het begin te eindigen in Archangel. Deze leylijn loopt diagonaal over de waterput. In totaal werden er vanuit de waterput 132 leylijnen gevonden. Hiermee is de waterput in Keins het sterkste leycentrum van Nederland.

Detail van de kaart die Joost Jansz Beeldsnijder in 1575 van Noord Holland tekende

* Nabij het buurtschap was ooit een soort eilandje, Caense genaamd. Dit was een overblijfsel van de achtste-eeuw veenontginning Kinloson, waaromheen dijkjes waren opgeworpen. In de veertiende eeuw stond er in Keins een vrij grote kerk die in de vijftiende eeuw zou zijn verdwenen.

* In 1925 ontdekte de Britse amateur archeoloog Alfred Watkins dat historische monumenten vaak op kaarsrechte zichtlijnen waren gebouwd. Hij vermoedde dat het hierbij om oeroude handelswegen ging en publiceerde over dit onderwerp in het boek “The Straight Old Track”. Watkins noemde deze lijnen Leylijnen omdat de plaatsnamen langs deze lijnen vaak het achtervoegsel “ley” hadden.
In New Age kringen verstaat men in Nederland onder het begrip "leylijn" tegenwoordig een energiebaan (aardstraal) die verschillende historische monumenten verbindt. Deze monumenten zoals kastelen, begraafplaatsen en heiligdommen staan op een min of meer rechte lijn en veelal op het kruispunt van deze energiebanen, de z.g.n. leycentra. Vanaf het jaar 1350 zou de kerk het niet langer hebben toestaan om op deze leycentra te bouwen.
De aardstralen hebben een doorsnede van ca. 1 meter en kunnen alleen worden waargenomen door mensen die hiervoor gevoelig zijn, de zogenaamde wichelroedelopers. In de jaren zestig werden de leylijnen vaak in verband gebracht met UFO waarnemingen en graancirkels.
Ook het Mariabeeld in Hoorn is door de wichelaars bezocht. Het beeld zou een positieve uitstraling hebben die tot 9 meter afstand nog voelbaar is.

[ verder ] [ 2]


Links op het net:

Nederlandse heiligen
De ervaring van een wichelaar
Leylijnen in Nederland
Het volgende leycentrum in Oosterland
Engelse mening o.a. over de Nederlandse leylijnen.

Bronnen:

Krantenartikel Schager Courant,
Het Omringdijkpad,
Heerlijk Schagen,
Schagen door de eeuwen heen,
Langs mystieke plekken in Noord Holland Midden,
Infoblad Westfries museum.

27 juli 2003, j.draijer(at)quicknet.nl