Biologische gegevens van mollen

Uiterlijk

De mol heeft een zachte pels die bestaat uit een dichte zwarte vacht, die op z'n buik grijs is.
Regelmatig vindt men ook wel eens een albino mol.
Van vocht of kou heeft de mol geen last, daar zorgt z'n (water- en zand) dichte vacht wel voor.
De vacht heeft geen vaste strijkrichting, hierdoor kan de mol moeiteloos voor-en achteruit bewegen.
Twee minuscuul kleine ogen, zo groot als een flinke speldenknop, heeft de mol wel, maar geen zichtbare oren.
'Horen' doet-ie met z'n tast-en snorharen, die ingeplant staan boven de spitse snuit.
Alleen de vier poten zijn aan de onderkant onbehaard.
Het meest opmerkelijke zijn de voorpoten die krachtige graafwerktuigen vormen; de naar buiten gedraaide hand is verbreed met een extra vinger.
De nek is schijnbaar verdwenen maar de kop kan wel degelijk onafhankelijk bewegen.
Achter de schouders is het lichaam vrijwel cylindrisch, de lichaamslengte varieert tussen 125 en 165 mm inclusief zijn 2,5 cm.lange staart.
Mannetjes wegen ongeveer 120 gram en vrouwtjes 90 gram.
Soms maakt de mol een piepend geluid, in dreigende situaties kan een mol blazen.
Om te kunnen eten heeft een mol scherpe spitse tanden.


Zintuigen

Mollen hebben een goed ontwikkelde tastzin, de duizenden tastharen (papillen) bevinden zich boven de spitse snuit en aan de voorpoten.
De staart dient ook als tastorgaan.
Ook hebben ze een orgaan om veranderingen in temperatuur en vocht waar te nemen.
Mollen voelen, horen en ruiken om hun prooi te vinden en gevaar te ontdekken. Het zicht is slecht.

Voortplanting

De mannetjes verlaten vroeg in het voorjaar hun territorium op zoek naar een vrouwtje, daarbij schuwen ze geen water want mollen kunnen zwemmen.
De paring vindt plaats in maart-april.
Meestal wordt het mannetje daarna weer verjaagd door het vrouwtje.
Zij gaat dan een nestkamer maken van zachte vezels zoals dorre bladeren, mos en gras.
Na een dracht van 4 -5 weken worden 2 -7 jongen blind en naakt geboren (meestal 4-5).
De jongen wegen 3,5 gram en hebben een lengte van 35 mm.
In 3 weken zijn ze tot bijna volwassen lengte gegroeid en is de vacht ontwikkeld.
De jongen worden 4 -5 weken gezoogd en blijven daarna nog 2 -3 weken bij elkaar in het gangenstelsel van de moeder.
Eind juni worden de jongen gedwongen op zoek te gaan naar een eigen territorium, er vallen echter veel slachtoffers door toedoen van roofvogels, katten, reigers en het verkeer.
Het jaar erop zijn de mollen geslachtsrijp.
Een mol wordt gemiddeld drie jaar oud.

Natuurlijke vijanden

De mol houdt niet van extreme droogte en van wateroverlast.
Andere natuurlijke vijanden van de mol zijn roofvogels zoals de ooievaar, reiger, valk, uil en buizerd en roofdieren, zoals de vos, bunzing, katten en de wezel.
Een mol kan last krijgen van de parasitaire mollenvlo (Hystropsylla talpae)

Voedsel

De mol behoort tot de insectivora, insecteneters.
Een mol sterft van de honger indien hij enkele uren zonder voedsel is.
Wormen vormen het hoofdvoedsel van de mol (90%), maar ook insectenlarven en-poppen, slakken en soms een jonge muis of kikker.
Dagelijks wordt de helft van het gewicht aan voedsel verorberd, dit zijn ongeveer 100 wormen.
Bij voldoende wormen is de waterbehoefte minder en worden ook voorraden aangelegd.
Om te zorgen dat de wormen niet weg kruipen wordt van een worm de kop afgebeten.

Activiteit

De mol is niet 24 uur per dag actief, meestal zijn er 3 activiteitsperioden van ongeveer 4 uur, dit is afhankelijk van de hoeveelheid voedsel wat de mol tegenkomt.
Tussen november en februari valt er 1 activiteitsperiode samen met het daglicht en is er een korte periode s'nachts.
In de periode mei-augustus is de rustperiode overdag wat meer variabel en is er door de daglengte geen activiteit midden in de nacht.
Als de grond droger wordt gaan de wormen dieper de grond in, dus zal de mol ook dieper moeten graven om aan voedsel te komen.
Behalve in de voortplantingsperiode, leeft de mol alleen in een territorium. Dus één mol kan verantwoordelijk zijn voor zichtbare activiteiten over een grote oppervlakte.

Territoria en gangenstelsels

In een gebied waar mollen zich ongestoord kunnen ontwikkelen, hebben de mollen elk een afzonderlijk deel van een groter gangenstelsel.
Buiten de periode dat er jongen zijn, leven ze hier alleen.
Er is een stelsel van oppervlakkige gangen, ook wel jaaggangen of ritten genoemd en een stelsel van diepere gangen bestemd voor voortplanting en voedselvoorraad.
Bij de oppervlakkige gangen wordt de grond meestal wat omhoog gedrukt, bij de diepere gangen wordt de grond naar boven gewerkt en ontstaan hopen.
De doorsnede van een gang is 4 -5 cm.
De diepte van het territorium is afhankelijk van het grondwaterniveau en de grondsoort, maar kan wel tot 60 cm. diep zijn in strenge winters.
Het graven gebeurt met de voorpoten, waarbij de handen om beurten worden gebruikt.
Als een draaiende boor graaft de mol zijn gang.

De oppervlakte van een territorium is ca. 400 m². De verblijfsgangen en holtes waar voedselvoorraden worden aangelegd, waar wordt geslapen en waar het nest wordt gemaakt beslaan een lengte van om en nabij honderdvijftig meter.
Een mol kan zich met zo'n 7 km. per uur ondergronds voortbewegen, zowel vooruit als achteruit.
Bovengronds is dit ca. 5 km. per uur.
Per uur kan een mol een gang graven van 12 tot 15 meter lengte.
Ondergronds heeft de mol maar één vijand en dat zijn z'n soortgenoten.
Het eigen territorium wordt fel verdedigd tegen andere voedselzoekende mollen.
Iedere dag worden de gangen ongeveer 3 keer geïnspecteerd op aanwezig voedsel en op indringers.
Als er een territorium vrijkomt wordt het snel ingepikt door de buren.
Het territorium zit voor een belangrijk deel in, onder en bij perceelscheidingen, zoals afrasteringen, heggen, slootkanten en bermen.

De Europese mollen komen voor in een deel van Azië en in heel Europa, behalve in IJsland, Ierland en delen van Scandinavië.

 

 

 

 

 

 

 

Filmpjes:

Mol - algemeen
Algemeen filmpje

Een mol gaat door een ondergelopen mollengang
Een mol gaat door een ondergelopen mollengang

Etende mol
Etende mol

Drinkende mol
Drinkende mol

Jonge mollen in nest
Jonge mollen in nest

Jonge mollen
Jonge mollen

Vechtende mollen
Vechtende mollen