Belastingdienst/Centrum voor proces- en productontwikkeling, sector brieven en beleidsbesluiten

Besluit van 15 december 2005, nr. CPP2005/2639M

2.e.      Uitgaven wegens adoptie door de belastingplichtige of zijn partner

2.e.1.   Bureaukosten adoptieverenigingen

De uitgaven voor bemiddeling als bedoeld in art. 1 van de Wet opneming buitenlandse kinderen komen in aanmerking tot ten hoogste het normbedrag als vermeld in art. 39, eerste lid, onderdeel b, URIB 2001. In welke situaties kan deze aftrek worden verleend?

Als gevolg van de Wet opneming buitenlandse kinderen dient bij een interlandelijke adoptie minimaal voor een wettelijk verplicht deel gebruik te worden gemaakt van diensten van een vergunninghouder (erkend adoptiebureau). Dit verplichte deel wordt aangeduid met de term verplichte deelbemiddeling. De kosten van deze verplichte deelbemiddeling zijn vastgesteld op het normbedrag als vermeld in art. 39, eerste lid, onderdeel b , URIB 2001 en komen voor aftrek in aanmerking tot ten hoogste dat normbedrag. Indien beide fiscale partners deze uitgaven in aanmerking nemen, wordt het gezamenlijk in aftrek te brengen bedrag gesteld op ten hoogste dat normbedrag.

Deze aftrek geldt ook als de volledige bemiddeling plaatsvindt door de vergunninghouder.

Verder zijn aftrekbaar:

-     de uitgaven die verband houden met de indiening en de behandeling van een verzoek tot het uitspreken van adoptie;
-     de procedurekosten volgens het recht van het land van herkomst bij interlandelijke adopties;
-     de kosten van algemene voorlichting;
-     de uitgaven voor vervoer en begeleiding van het kind;
-     de reis- en verblijfkosten van één heen- en terugreis van beide adoptie-ouders. De noodzakelijke verblijfkosten dienen te worden verminderd met de besparing thuis.

Kosten van met de adoptanten meereizende andere gezinsleden zijn niet aftrekbaar.

Wereldkinderen
Als de adoptie via de Vereniging Wereldkinderen heeft plaatsgevonden en de adoptie-ouders het kind niet zelf hebben opgehaald in het land van herkomst, komen, indien de bemiddelingsovereenkomst dateert van vóór 1 februari 2003, de onderstaande bedragen, voor aftrek in aanmerking.

	Procedurekosten	Reiskosten
..................	..................	..................
1998	f  1.915	f  2.129
1999	f  1.674 (€ 760)	f  2.016 (€    915)
2000	f  2.116 (€ 960)	f  1.993 (€    904)
2001	f  2.200 (€ 998)	f  2.500 (€ 1.134)
2002	€ 1.452	€ 1.441
2003	€ 1.643	€ 1.509
2004	€ 1.859	€ 1.708

Vanaf 2005 geeft de zogenoemde volstortnota duidelijkheid over het aan belastingplichtige voor deze kostenposten in rekening gebrachte bedrag. Is deze nota in 2005 integraal betaald dan zijn die kostenposten in dat jaar aftrekbaar.

Met ingang van 1 februari 2005 heeft de Vereniging Wereldkinderen de werkwijze gewijzigd. Waar voorheen de kosten, ongeacht het land van herkomst, werden gemiddeld, worden voortaan de kosten uitgesplitst per land van herkomst. Op 1 februari 2005 al lopende bemiddelingsovereenkomsten worden overeenkomstig de “oude” werkwijze behandeld.

Is de bemiddelingsovereenkomst gesloten op of na 1 februari 2003 dan gelden jaarlijks voor de procedurekosten en voor de reiskosten per land van herkomst andere tarieven. De zogenoemde volstortnota geeft duidelijkheid over het aan belastingplichtige voor deze kostenposten in rekening gebrachte bedrag. Is deze nota integraal betaald dan zijn die kostenposten in het jaar van betaling aftrekbaar.

2.e.2.   Kosten regelen voogdij

Een belastingplichtige claimt advocaatkosten gemaakt voor de regeling van de aan de adoptie voorafgaande voogdij. Vallen deze kosten ook onder het begrip adoptiekosten?

Nee, op grond van art. 39 URIB 2001 zijn alleen de kosten van de procedure voor de adoptie zelf en de reiskosten van de adoptiefouders aftrekbaar.

2.e.3.   Kracht van gewijsde adoptievonnis

Is het moment waarop een adoptievonnis kracht van gewijsde krijgt nog van belang?

Ingevolge art. 39 URIB 2001 worden de reis- en verblijfkosten van buitenlandse adopties niet eerder in aanmerking genomen dan nadat het ter zake van de adoptie bevoegde gezag (Ministerie van Justitie) de beginseltoestemming of de toestemming tot het opnemen van het kind in het gezin heeft verleend dan wel, indien deze beginseltoestemming of toestemming ontbreekt, de uitspraak van de rechter waarbij het verzoek om adoptie is toegewezen, kracht van gewijsde heeft gekregen. In de praktijk is voor de aftrek van deze kosten het moment van kracht van gewijsde niet relevant. Met uitzondering van de overzeese gebiedsdelen van het Koninkrijk der Nederlanden kan het kind zonder beginseltoestemming of toestemming tot het opnemen van het kind in het gezin namelijk niet naar Nederland komen.

2.e.4.   Kosten niet geslaagde adoptie

Zijn de reis- en verblijfkosten van een niet geslaagde buitenlandse adoptie aftrekbaar?

Ja. Aftrek is mogelijk als door het ter zake van de adoptie bevoegde gezag (Minister van Justitie) de beginseltoestemming of toestemming tot het opnemen van het kind in het gezin is verleend.

Voor de beoordeling van de aftrek is dus niet van belang of sprake is van een geslaagde adoptie.

2.e.5.   Verschil aftrekbare bedragen diverse adoptiebureaus

Een aantal belastingplichtigen heeft zich beklaagd over het feit dat voor adopties die via de Vereniging Wereldkinderen hebben plaatsgevonden veel lagere bedragen als aftrekbare buitengewone uitgaven in aanmerking kunnen worden genomen dan voor adopties die via andere adoptiebureaus zijn geregeld. Zijn deze klachten terecht?

Verschillen die optreden tussen de aftrekbare adoptiekosten voor adopties die via de Vereniging Wereldkinderen hebben plaatsgevonden en die van de overige adoptiebureaus zijn te verklaren door het feit dat de Vereniging Wereldkinderen gemiddelde ouderbijdragen hanteert. De aftrekbare bedragen worden jaarlijks naar aanleiding van de jaarstukken van de Vereniging Wereldkinderen in overleg tussen de Belastingdienst en deze vereniging vastgesteld.

Overigens is gebleken dat de bij de andere adoptiebureaus als procedurekosten gepresenteerde bedragen niet altijd als zodanig zijn aan te merken. Zie Hof Leeuwarden, 14 oktober 1994, V-N 1995, blz. 840.

Tot op heden is het niet mogelijk gebleken met de andere bureaus eenzelfde afspraak te maken als met de Vereniging Wereldkinderen.

2.e.6.   Adoptiekosten in 2 jaren betaald. Hardheidsclausule

Belastingplichtige betaalt de adoptiekosten in 2 jaren. Moet in beide jaren rekening worden gehouden met de drempel?

Ja. De wetgever heeft voor wat betreft het moment van aftrek van buitengewone uitgaven uitdrukkelijk aangesloten bij het moment van betaling. Dat uitgangspunt brengt met zich mee dat geen betekenis kan worden toegekend aan de omstandigheid dat in enig jaar betaalde kosten verband houden met een gebeurtenis in een voorafgaand kalenderjaar. De uitgaven kunnen dan ook niet anders dan in de desbetreffende kalenderjaren met inachtneming van de in die jaren van toepassing zijnde drempel in aanmerking worden genomen. Verzoeken om met toepassing van de hardheidsclausule een afwijkende maatregel te treffen, worden afgewezen.

 

Aftrekbare adoptiekosten in 2006

Bron: Michiel Opgenoort
Uitgangspunt van deze notitie is het verhaal over de aftrekbaarheid van de adoptiekosten op de website van ‘Wereldkinderen' (zie www.wereldkinderen.nl, adoptie, hoe en wat, klik vervolgens door naar tarieven en dan naar belastingaftrek adoptiekosten). Daar waar nodig heb ik aangegeven in hoeverre er in 2006 iets gewijzigd is. Tevens heb ik aanvullende opmerkingen gemaakt. Voor het jaar 2005 ga ik ervan uit dat geen aftrek mogelijk is als buitengewone uitgaven, omdat deze drempel ligt op minimaal € 1.546. De bijdrage voor de cursus (+ bijbehorende kosten) lag ruim daaronder. Let wel op: onder de buitengewone uitgaven vallen ook andere kosten, zoals ziektekosten, waardoor die drempel door de cursuskosten mogelijk overschreden zal worden. Door het indienen van een aangifte inkomstenbelasting 2005 kan dan mogelijk belastingaftrek worden geclaimd. Voor nadere informatie verwijs ik naar de website van de belastingdienst (zie: www.belastingdienst.nl) Belastingaftrek adoptiekosten 2004 : Mijn opmerkingen (voor 2006) heb ik onderstreept

Welke kosten zijn aftrekbaar met betrekking tot de adoptieprocedure? U vraagt het zich af, nu de aangifte inkomstenbelasting 2004 (voor ons: 2006 e.v., in te dienen voor 1 april 2007) weer voor de deur staat. Deze kosten komen voor aftrek in aanmerking in het jaar dat de kosten betaald zijn onder de post Buitengewone Uitgaven. Door de invoering van het nieuwe belastingstelsel 2001 spreken wij nu over buitengewone uitgaven.

Er zijn drie verschillende fasen te onderscheiden:

• Verkrijgen beginseltoestemming
• Bemiddelingsfase
• Adoptie naar Nederlands recht

Voor aftrek komt in aanmerking:

Verkrijging beginseltoestemming (geen wijzigingen voor 2006!)

• Kosten van contact met het ministerie van Justitie, bureau VIA en de Raad voor de kinderbescherming: porti, telefoon, kopieën
• Kosten voorlichting bureau VIA
• Reiskosten m.b.t. voornoemde instellingen

Let op: voor het jaar van aftrek is dus het moment van betaling (voor ons: 2005) beslissend: let op de aftrekdrempel

Bemiddelingsfase

• Alle kosten die betrekking hebben op het verzamelen, vermenigvuldigen, legaliseren, vertalen en verzenden van de vereiste papieren voor de buitenlandse adoptieprocedure; geen wijzigingen voor 2006
• Procedurekosten buitenland: voor 2002 was dit bedrag € 1.452,-- bij één kind, escort of zelfreiziger. Voor 2003 komt dit bedrag op € 1.643,-- voor ouderparen die het solidariteitstarief betalen: dit is het tarief dat in rekening is gebracht indien de bemiddelingsovereenkomst is gesloten vóór 1-2-2003. Voor 2004 komt dit bedrag op € 1.725,-- voor ouderparen die het solidariteitstarief betalen. Bij adoptie van een sibling mag u € 3.475,-- als aftrekbare procedurekosten opvoeren en bij adoptie van een tribling mag u € 4.929,-- als aftrekbare procedurekosten opvoeren. Niet van toepassing voor ons: is oude situatie.
• Voor ouderparen die een bemiddelingsovereenkomst hebben waarvan de datum ná 1-2-2003 ligt geldt dat de procedurekosten per land verschilt (zie: tarieven 2004). De aftrekbare kosten betreffen in deze gevallen de volledige procedurekosten, bijvoorbeeld Haïti zelfreizen en escorte voor 1 kind € 2.162,--. Deze kosten staan ook vermeld op de factuur die u van Wereldkinderen ontvangt, de zgn. volstortnota. Voor 2006: zie Besluit van Belastingdienst van 15 december 2005: voor andere vergunninghouders geldt dat de aftrekbare procedurekosten middels een splitsing van de factuur zo goed mogelijk dienen te worden bepaald. Advies: verdedig richting de Belastingdienst een zo hoog mogelijk bedrag aan aftrekbare procedurekosten. Ook dan kun je je m.i. op de fiscale afspraak die Wereldkinderen heeft gemaakt beroepen! Voor de tarieven: zie de website van vergunninghouder. Van Wereldkinderen krijg je een duidelijke gesplitste nota.
• Solidariteitstarief, Escort: reiskosten begeleider en kind (voor 2004 solidariteitstarief was dit € 1.708 voor 1 kind, € 3.459 voor een sibling, etc.); voor tarieven nieuwe stijl verschilt dit bedrag weer per land. Voor de actuele tarieven: zie website vergunninghouder
• Nieuwe stijl: aftrekbare escort-reiskosten voor begeleider en kind voor bijvoorbeeld Haïti nieuwe stijl tarief is in 2004 € 2.865,-- voor 1 kind, € 4.073,-- voor een sibling en € 6.781,-- voor een tribling. Voor Ethiopië gelden aftrekbare escort-reiskosten nieuwe stijl van € 951 voor 1 kind. Voor de actuele tarieven: zie website vergunninghouder
• Zelfreizigers: alle kosten m.b.t. het reizen van maximaal één heen- en terugreis van beide adoptie ouders in het geval u uw kind zelf ophaalt, dus ook de kosten ter plekke als deze verband houden met de adoptie, en bovendien de reiskosten van uw kind; verblijfkosten zijn ook aftrekbaar, onder verrekening van de kosten levensonderhoud die u tijdens de reis- en verblijfperiode ook in Nederland gemaakt zou hebben. Geen wijzigingen in 2006.
• Reiskosten naar en van bureau Wereldkinderen en Schiphol; Geen wijzigingen in 2006.

Fiscale ontwikkelingen

• Sinds 31 mei 1995 is van de bureaukosten een bedrag van € 681,- aftrekbaar. In 2004 blijft dit bedrag gehandhaafd op € 681,-. De politiek buigt zich anno 2005 over de hoogte van dit bedrag. Vereniging Wereldkinderen pleit op landelijk niveau voor een verruiming van de fiscale faciliteiten van adoptiekosten, inclusief verruiming van aftrekbaarheid van deze bureaukosten. Dit laatste aangezien aftrekbare bureaukosten ten bedrage van slechts € 681,-- in geen verhouding staat tot een bedrag van € 5.216 in 2003 (13% van totale bureaukosten aftrekbaar) en € 5.477 in 2004 (12% van totale bureaukosten aftrekbaar). In verband hiermee is de aftrek per 1 januari 2006 verhoogd naar € 1.000.
• In 2004 is enig optimisme ontstaan bij adoptie ouders over verruiming van fiscale aftrekbaarheid van adoptiekosten in het buitenland, door een gerechtelijke uitspraak van het gerechtshof in ´s Hertogenbosch (t.w. Belastingkamer) d.d. 21 april 2004. De Belastingdienst gaat echter tegen deze uitspraak in hoger beroep. De uitspraak betreft de opvoering van de verplichte donatie aan het kindertehuis, i.c. aan het kindertehuis in China, ten bedrage van $ 3.000. De rechter heeft uitgesproken dat deze kosten aftrekbaar zijn omdat zónder het voldoen van deze kosten aan het kindertehuis, die het vervolgens moet afdragen aan de Chinese autoriteiten, de adoptie niet kan worden voltooid naar het geldende recht in het land van herkomst. Op grond van deze uitspraak hebben enkele ouders deze kosten, die op de volstortnota staat opgenomen onder het kopje Kosten Buitenland, als aftrekbare kosten opgevoerd. Tot op heden heeft de Hoge Raad zich hierover nog niet uitgesproken. Op basis van deze uitspraak, adviseer ik deze kosten altijd op te voeren. De Belastingdienst zal wel corrigeren, maar mag, aangezien er sprake is van een verdedigbaar standpunt, nooit een vergrijpboete opleggen. Als er een uitspraak komt, dan horen jullie van mij.
• Van het kasstelsel kan volgens de Belastingdienst in geen geval worden afgeweken, ook niet in het uitzonderlijke geval van een adoptieprocedure, die zich in de praktijk uitsmeert over meerdere jaren. De kosten die gemaakt worden over meerdere jaren dienen opgevoerd te worden in het jaar waarin deze daadwerkelijk zijn betaald.

Adoptie naar Nederlands recht (geen wijzigingen in 2006!)

• Vergoeding voor de advocaat alsmede de porti, telefoon- en reiskosten;
• Vertaalkosten buitenlandse papieren.

Ieder jaar wordt in de begroting van de vereniging Wereldkinderen een nieuw tarief voor de bemiddelingskosten opgenomen. Het ministerie van Financiën bepaalt achteraf, aan de hand van de jaarrekening van Wereldkinderen, de exacte bedragen (procedure- en reiskosten) die voor aftrek in aanmerking komen. Vooralsnog kunnen de procedure- en reiskosten die op uw factuur staan vermeld, in uw aangifte worden opgenomen.

Het zal u duidelijk zijn dat het zaak is van alle uitgaven in verband met de adoptieprocedure kwitanties, bonnen, nota´s, facturen en bankafschriften te bewaren. Lees in de toelichting bij het aangifteformulier inkomstenbelasting vooral de regels erop na die gelden voor het in aanmerking komen voor aftrek onder de post Buitengewone Uitgaven. Tot deze uitgaven behoren ook andere kosten, zoals ziektekosten e.d..

Daarbij geldt een drempel, waardoor het kan voorkomen dat adoptiekosten niet aftrekbaar zijn. Via de website van de belastingdienst (www.belastingdienst.nl) kunt u de brochure 'Buitengewone Uitgaven' downloaden en bestellen. In die brochure kun je lezen hoe je die drempel precies moet berekenen!

Dit document is voor het laatst gewijzigd op: