international libarysymbol librarylingo
home| library lingo| bits & bobs| blog
babel

A B C D E F G H I J K L M
N O P Q R S T U V W X IJ Z

engelstalige begrippen| nieuw nederlands bibliotheekjargon| glossaries

Any suggestions? Please mail!
Creative Commons Licentie
Nederlands Engels
A
AandachtsveldPriority area
Aangepast LezenAdapted Reading
AanhangselAppendix
AanmaningskaartOverdue notice
Aankoop(inkoop)Procurement
AanschafAcquisition
Aanschafinformaties(AI's)Reviews of recent publications and ordering information for Dutch public libraries
Aantoonbare ervaringProven ability
AanvraagRequest, reservation
Aanvraagbriefje (bij een gesloten uitlening)Call slip
AanvragenTo request, make a reservation
AanwinstenNew additions, accessions
AbonnementLibrary Card
AbonnementsgeldSubscription, subscription fee
AchterstandswijkDisadvantaged area
Acquisitie n.a.v deze advertentie wordt niet op prijs gesteldNo commercial propositions, please
Activa, vasteFixed Assets
Activa, vlottendeCurrents Assets
ActiviteitenOutreach, activities
Administratief medewerker, zie ook BibliothecarisLibrary Assistant
AdministratienummerRegistration number
Afgeschreven!(=stempel in afgeschreven boek)Withdrawn
Afhakers (van school) zie ook SchoolverlatersNon-completers, dropouts
Afhakers (van de bibliotheek)zie ook Bibliotheekonderzoek.nl voor AfhakersonderzoekLapsed users
AfschrijvenWeeding, de-selecting, removing books, discarding, de-accessioning
AfstandsonderwijsDistance learning
AfstempelenDate-stamping
AfvloeienTo make redundant
AfvloeiingsregelingRedundancy pay
Agenda (van een vergadering)Agenda
Agenda (met afspraken)Diary
AI'sReviews of recent publications and ordering information for Dutch public libraries
AllochtonenEthnic minorities, immigrants
AlmanakAlmanac
AnalfabetismeIlliteracy
AnnoterenMake annotations
AnnotatieAnnotation, summary
AquabrowserVisual catalog (Am)
Arbeidsvoorwaarden, zie ook secundaire arbeidsvoorwaardenTerms of Employment
ArboOSH (Occupational Safety and Health)
Arbo-convenantAgreement between unions and employers on creating safer and healthier working conditions in public libraries
Arbo-artsOccupational Health Physician, employed by an Arbodienst
Arbo-dienstOrganisation offering services in the field of occupational health, sick leave guidance and risk-management
ARBOwetHealth and Safety at Work Act (UK)
Archief, bv.RijksarchiefArchives, e.g. National Archives
Archief, plek waar een bedrijf z'n dossiers bewaardFiling department
Associatiewolk, als in AquaBrowserWord cloud
Atheneum/VWOPre-university secondary education
AttenderingSDI(Selective Dissemination of information)
AttenderingsserviceCurrent awareness service, alerting service
AuteursrechtCopyright
AuthorisatielijstAuthority file
AutomatiseringAutomation, ICT
AutomatiseringssysteemLMS, Library Management System
AV-materiaalMedia, audiovisual material begin
B
BakerrijmpjesNursery rhymes
Balie, zie ook UitleenbalieDesk, counter
BandVolume
BasisbestandenCore files
BasisbibliotheekBasic Libary Organisation
BasisonderwijsPrimary Education
BasisschoolPrimary School
BeamerProjector
BedrijfscultuurCorporate culture
BedrijfshulpverlenerAppointed safety person
BedrijfskledingStaff uniforms, corporate clothing
BedrijfsplanOperational plan
BedrijfsrestaurantStaff Restaurant
Beeld en GeluidSound and Vision
BeeldbankOnline picture gallery
BeeldschermwerkVDU work
BehoeftenonderzoekNeeds analysis
BekostigdSubsidised, government funded
BekostigingFunding
Belasting, zie ook BTWTaxation
BeleefbibliotheekExperience Library
BeleidPolicy
BeleidsmakersDecision-makers
BenchmarkingBenchmarking
BeoordelingsgesprekJob appraisal interview
BereikReach, range
Beroepsonderwijs (VMBO)Vocational training
Beroepsonderwijs (MBO/HBO)Professional training
BeschikbaarstellingAccess
Besloten deel v.e.websitePassword restricted area
BesteladministratieAcquisitions, acquisitions management
Bestuurzie Dagelijks bestuur, Bibliotheekbestuur
BeveiligingspoortjesDetection system
Beveiligingsstrips Tattle Tag (van Tattle Tape; merknaam van3M), security strips
BeveiligingssysteemSecurity system
Bevoegd gezagGoverning body, Library Authority
BewaarbibliotheekLibrary of last resort
Bewaarbeleid Store policy
BewegwijzeringSignage, Graphics (au)
Bezit van een bibliotheekLibrary holdings, stock
BezoekerstellersPeople counters
BezoekerstellingDoor count
BezuinigingenBudget cuts
Bibliobus, zie ook BuitenkantMobile Library, Bookmobile
Biblionzie NBD
BibliograferenTo verify bibliographic items
Bibliothecaris, HBO niveauLibrarian, Information Professional
Bibliothecaris, MBO niveauParaprofessional, Technical Libary Staff, Library Assistant, Library Technician
BibliotheekLibrary
Bibliotheek 2.0Library 2.0 (pronunciation: two point oh)
Bibliotheek.nlPortal of the Dutch Public Libraries
BibliotheekacademieLibrary School
BibliotheekbestuurLibrary Board, Board of Governors, Library Authority
BibliotheekboekhandelBook jobber (USA), Library Supplier (UK)
BibliotheekdirecteurChief Librarian(UK), Library Director (USA)
BibliotheekpaspoortReciprocal borrowing scheme, single membership, single card, one card
BibliotheekterminologieLibrary Terminology
BibliotheekvernieuwingLibrary Modernization
BiebmiepBun lady
BiebdatenDate Reading
BindenTo rebind, to reback
Blad, zie ook TijdschriftenPeriodical
BladmuziekMusic scores, sheet music, printed music
BladomslagapparaatPage turner
BladspiegelPage area
Blinden en slechtziendenVisually impaired people
Boek- Archief- en InformatiewetenschapBook,Archive and Information Studies
BoekaankopenBook purchases
Boeken aan huisdienstService to housebound readers, Home Library Service
BoekenbrievenbusQuick drop box, book return
BoekenmagazijnStacks, closed stacks
BoekenwagenBook truck, booktrolley
Boekhandel zie ook BibliotheekboekhandelBookshop
BoekjaarFinancial year, fiscal year
Boekomslag, zie ook PlastificerenCover, dust jacket
Boekomslag (grafische vormgeving)Cover art
BoekrugSpine
BoekselectieSelection, materials selection process
BoeteOverdue fee, late fee, fine
BonnenprinterSlip printer
Boomerang kaartenFreecards, rack cards
BovenschoolsCross-school
BrancheformuleStandard
Brede schoolExtended school
Brochure zie ook PamfletBrochure
BronmateriaalPrimary Sources
Bronvermeldingen, zie ook VerwijzingenCitations
BrugklasTransition class
BrugklasserFirst former
BTWUK: VAT,Value Added Tax, AU:GST, Goods and Services Tax, USA: geen btw, wel sales tax
Buitenkant bibliobusLivery
BuurthuisCommunity Centre
BijlageAppendix
Bijvoegsel, bij een krant of tijdschriftMedia tie-in begin
C
CAOCollective Labour Agreement
Canon, literaireCore book list
CatalogusCatalog (USA) catalogue (UK)
CatalogiserenCataloguing
Categorie(materiaal)zie ook MateriaaltypeCategory, Materialtype,e.g. fiction, non-fiction
CDRCentral Record Library Rotterdam
Centraal catalogiserenCentralised cataloguing, shared cataloguing
Centraal collectioneren, zie ook Rationeel collectionerenCollaborative (shared, central)collection development
Centrale aanschafShared purchasing
Centrum voor kunstzinnige vormingCentre for Creative Arts
Certificering (als in INK)Certification
ChicklitChicklit (populaire fictie over en voor jonge vrouwen
CitaatQuote, quotation
CKVCultural and artistic appreciation
ClasserenTo Classify
CollectieCollection, stock, holdings
CollectiebeheerStockmanagement
CollectiebeleidCollection development policy
Collectie(vormings)profiel, zie ook ProfielCollection development plan
CollegaColleague, co-worker (USA)
CollatieCollation
CompetentiesCompentencies
ConceptDraft
ContributieSubscription fee, membership fee
ConservatorCurator
CorporatieCorporate name heading
Crèche,Kinderdagverblijf, zie ook KinderopvangNursery, Day Nursery
Cultureel erfgoedCultural heritage
CultuurpodiumCentre for performing arts, art centre
Cultural governanceCultural governance (=transparant bestuur en toezicht in de culturele sector)
Cultureel ondernemerschapSocial entrepeneurship
Culturele en kunstzinnige vormingCultural and artistic appreciation
CultuuromslagSwitch in behaviour
CursusCourse
CursusaanbodAvailable courses begin
D
Dagelijks BestuurExecutive Committee
Data opslagData storage
DatumstempelDate stamp
Debutant (schrijver)First-time author
DeelrubriekSubject heading
DeelwerkVolume
Depotbibliotheek, zie ook Wettelijk DepotDeposit Library
Depot collectieDeposit collection
Derde geldstroomCommercial funding
Dertiende maandChristmas Bonus
DeskundigCompetent
DeskundigheidsbevorderingStaff development, professional development
DetacheringSecondment
DiacrietenDiacritics
Deelnemer (aan een congres, cursus, studiedag enz.)Delegate
Dichter des VaderlandsPoet Laureate
Dichterlijke vrijheidPoetic License
DiefstalbeveiligingssysteemSecurity system
Digitaal abonnementVirtual membership
Digitaal trapveldjeDigital playground
Digitale broedplaatsDigital breeding ground
Digitale bibliotheekDigital Library
Digitale kloofDigital divide, information gap, inforich/infopoor
Digitalisering van collectiesPreservation, digitising
Discotheek (als in CDR)Music Library, Record Library, Sound Library
DiscussiestukWorking paper
DIV (Documentaire Informatie Verzorging)Records Management
DiversiteitDiversity
DocumentatiemapFolder with documentary materials
Doelgroepgerichte activiteitenOutreach
DoelgroepenCommunity groups
DoelstellingAim, objective
DoeluitkeringSpecial-purpose grant
DomeinspecialistSubject specialist
Doorlopende leerlijnContinuous learning line
Doorverwijzing zie ook VerwijzenReferral
DOS bibliothekenGroup of libraries in cities, exceeding 100.000 inhabitants
DraagvlakSupport, backing
Drempels WegAccessibility of websites for people with a disability
(see also the specialist glossary by EUAIN on this subject)
DriemaandelijksQuarterly
Dyslectie,dyslectischDyslexia, dyslexic begin
E
Eerste geldstroomDirect government funding
Eerste leesboekjesFirst Readers
EffectmetingImpact measurement
(Uitgegeven in)eigen beheer, zie ook interne publicatiePublished independently, self-published, published in-house, published by the author
EindejaarsbonusChristmas bonus
EindgebruikersEnd-users
EindtermenAttainment targets, exit qualifications
Energiebesparende maatregelenEnergy control
EnqueteQuestionnaire
ErfgoedHeritage
EtiketLabel
Etnische minderhedenEthnic minorities, cultural groups
Evenementen zie ook ActiviteitenEvents
ExLibrisBookplate begin
F
Federatief zoekenFederated search
FiliaalBranch library
Filiaal hoofdBranch manager
FinancieringFunding
FlaptekstBlurb
FlexplekHot desk, touch down area
FlipoverFlipchart
Folder (voor nieuwe lezers)Welcome pack
Folder zie ook PamfletFolder
FolderkastBrochure display rack
FonotheekMusic Library,record library, sound library
FormatieplaatsFTE=Full time equivalent,Permanent Staff Position
FormulierForm
Frontale presentatieFace-on stock display
Functie-innovatieJob enrichment, career development
FunctieprofielJob profile
Functie-omschrijvingJob description
FunctioneringsgesprekJob performance interview begin
G
G4The Public libraries of the 4 largest cities; Amsterdam, Rotterdam, The Hague, Utrecht
GangpadAisle
GarantieperiodeWarranty period
Garenloos gebrocheerdPerfect binding
GastvrouwenFloorwalkers
Gebarentaal zie ook doof.nlSign language
Gebonden jaargangBound periodicals, volume
GebouwBuilding, facility
Gebruikers zie ook Klanten, LezersUsers
GebruikersonderzoekUser survey, public consultation
GedragscodeCode of conduct
Gehonoreerde aanvragenReservations filled
GeldschietersFunding providers
GeluidsdragersSound recordings, Recorded Music
Gelijke kansen op de arbeidsmarktEqual employment opportunities
Gemeenschappelijke catalogusShared catalogue
GenreGenre
Gesloten uitleningClosed stacks
Gesproken boeken, zie ook LuisterboekenAudio books,spoken word cassettes
Gezamenlijke bibliotheek, bv school/openbareJoint use library, multi-authority library
GidsDirectory
G!ds,de'The Gu!de'; nationally supported database service of the public libraries to be used as a local directory in collaboration with other cultural and social organizations
Glijdende werktijdenFlexible working hours, flexitime
Gouden GidsYellow Pages
Grafische vormgevingGraphic design
GremiaAdvisory bodies, external bodies, representative bodies
Groen, klimaatneutraalSustainable
Grote LetterLarge Print
Grote formatenOutsize books, oversized books
Grijze literatuurGrey literature begin
H
HalfjaarlijksHalf-yearly
Haltepaal (bibliobus)Sign, Timetable signage
HandbibliotheekReference collection, Quick reference
HandboekManual, compendium,handbook, survey
Handelingen (v.d.Tweede Kamer)Proceedings, parliamentary proceedings
HandleidingInstruction manual
HandschriftManuscript
HangjongerenDisorderly youths in public places
HBOHigher Professional Education
Hekje(op een toetsenbord)Hash, hash key (UK), pound key (USA)
Herintreedster (Woman)returner,re-entrant
HersenkrakersStumper questions
Hierarchische lijnenLines of authority
Holebi-literatuurLGBT literature
(per)Hoofd van de bevolkingPer capita
HoofdrubriekHeading
HoofdwoordenAuthor headings
HOVO,Hoger onderwijs voor ouderenUniversity of the Third Age, U3A
Huis,als in: van huis uit in catalogus kunnen kijkenHave remote access to catalogue
Huis-aan-huisbladenWeeklies, free local papers
Huishoudelijk reglementStanding orders, by-laws (USA), internal rules and regulations
HuiswerkclubsHomework Clubs begin
I
IBL, Interbibliothecair Leenverkeer, zie ook NCCILL, Inter Library Loans, Document Delivery
IBL accountElectronic account for end users of the NCC/IBL system
ImpressumImprint
InburgeringNaturalization(USA), integration
InburgeringscursusIntegration course
InburgeringsexamenCivic Integration Exam
IncassobureauCollection agency
IndelingsschemaClassification scheme
IndexerenIndexing
InformaticaComputer Science
InformatiebalieInformation desk, reference desk
Informatiebronnen(Subject) resources
InformatiekundeInformation Science
InformatievaardighedenInformation Literacy
InformatiezuilInformation kiosk
Ingang (catalogus)(Entry)heading
Ingebonden (boek, tijdschrift)Bound
Ingeklemde dag'the saturday preceding', 'other days around them'
IngroeifunctieSteppingstone position
InhoudsopgaveTable of Content, ToC
Inleverpunt (zelfbedieningsituatie)Book drop
INK-modelQuality management method, used by many Dutch Public Libraries
InktvraatIron gall ink corrosion, zie The ink corrosion website zie ook Slow fires
InlichtingenEnquiries
InlichtingenbureauEnquiry desk
InlichtingenwerkReference work
InlichtingenvragenReference queries
InschrijfformulierApplication form, registration form
InstapniveauQualifying level
InspraakprocedureConsultative procedure
Instelling (wonen en zorgen)Residency
Intellectueel eigendomIntellectual property
Interne publicatie, zie ook eigen beheerInternal publication
Internet caféIT suite
InvalidentoiletAdapted toilet
Invaller (leerkracht)Supply teacher, substitute teacher
InvullenComplete, fill in
Inwerken (van boeken)Accessioning
IPOInterprovincial Consultations begin
J
Jaar van uitgavePublication date
JaarboekAnnual, yearbook, annals
Jaargang (ingebonden tijdschriften)Volume
JaarlijksAnnual, annually
JaarrekeningAnnual statement of accounts
JaarsalarisSalary per annum
JaarverslagAnnual Report
JeugdbibliothecarisChildren's Librarian
JeugdbibliotheekChildren's Library, Youth Library,Young Peple's Library
JeugdbibliotheekwerkYouth Services
JongerenYoung Adults, teens begin
K
KaasschaafmethodeMaking economies across the board
KamerstukkenParliamentary Papers
KamishibaiKamishibai, Japanese storybox
KastcontroleShelf reading
KastindelingShelf arrangement, shelf order
KastlokatieCallnumber
KastruimteShelving
KB, Koninklijke BibliotheekNational Library of the Netherlands
Kengetallen(Statistical)indicators, normative data
KenniscentrumKnowledge centre
KennismanagementKnowledge Management, KM
Kerndoelen (eindtermen)Attainment targets
KernfunctiesCore business
KernwaardenCore values
KerstgratificatieChristmas Bonus
Keukenmeidenromans, zie ook Leesvoer, StuiverromansDime novels(USA)
KeurmerkAccreditation mark
KinderopvangChildcare, childminding facilities
KindvriendelijkFamily friendly
KlachtenafhandelingHandling of complaints
Klankbordgroep/klantenpanelFocus group, brainstorming panel, feedback group
Klanten zie ook Lezers,Gebruikers,OpdrachtgeverCustomers, clients
KlantgerichtCustomer focused, needs-based, reader-centred, service-oriented
KlanttevredenheidsonderzoekCustomer satisfaction survey
Klein grafisch materiaalEphemera
KleuterschoolKindergarten (USA)Nursery school, Infants school (UK)
Knippen (van blz en ills uit boeken)Razoring (USA)
KnipseldienstPress cuttings service
KnipselsCuttings, clippings
Knot(je)Bun
KomkommertijdSilly season
KopieerapparaatPhoto copier, Xerox
KoranQu'ran
KostenCosts, expense
KrantenbankFull text database of six national newspapers in the Netherlands
KruisverwijzingenCross references
KULTURHUSOne-Stop shop concept used by the Provincial Library Centre Overijssel, co-located services, multi-agency servicepoint
KwaliteitExcellence
KwaliteitQuality
KwaliteitszorgQuality management
KwartaalbladQuarterly
KwartiermakerTrailblazer, forerunner
Kijk- en voelboekenTactile picture books begin
L
LaagdrempeligAccessible (to all members of the community), easy access
LaaggeletterdheidLow literacy
Landelijk lenen, zie ook Zoek & BoekA nationwide system of reciprocal access for the general public to collections of all Dutch public libraries
Langetermijn planningLong range planning
Latijns schriftRoman script
LectuurLight fiction
LeengeldRental payments
LeenrechtPublic Lending Right
Leermiddel(en)Teaching aid, learning aid, teaching materials
Leerplichtige leeftijdCompulsory school age
LeesbevorderingBook promotion, reader's advisory, reader development
LeescafeLibrary cafe, coffee corner
LeesclubReading club, reading group
LeeshandicapPrint disability, print impairment
LeeshulpmiddelenReading aids
LeesniveauReading level
LeesprogrammaReading scheme
LeesvaardigheidLiteracy
Leesvoer, zie ook Stuiverromans, KeukenmeidenromansLight reading
Leeswijzer (als een soort samenvatting in een rapport)Executive summary
LeeszaalReference room, reading room
LegbordenShelves
Lenen (lenen aan)To lend
Lenen (lenen van) To borrow
LenerBorrower
LenersadministratieBorrower records
Leren (lesgeven)To teach
Leren (leren van)To learn
LespakketLearning pack
Levenlang leren,eenLife long learning
Levensloop regelingLife-course saving scheme
Levensloop sparenLife-course saving
LeverancierVendor, supplier
Lezer, klant, gebruiker, lidReader, patron, customer, user, member
LezerspasLibrary ticket
Lief en leedpotKitty
LiteratuurgidsIndex (of citations), guide
LiteratuuropgavenReferences,(bibliographic) citations
Locatie (van een evenement oid.)Venue
LogeerkoffertjeSleep-over suitcase
Logopedisch CentrumCentre for Speech and Language Therapy
LoketfunctieHelp-desk, one-stop shop
Loon/prijscompensatieCost of living adjustment
Lopende jaargangCurrent periodicals
LosbladigenLoose leafs
LuisterboekenAudiobooks begin
M
Maatschappij (algemeen)Society
Maatschappij (lokale samenleving)Community
Maatschappij (INK-model)Stakeholders
MaatwerkCustomizing, customized
Magazijn, zie ook BoekenmagazijnStorage area
Makkelijk LezenEasy Reading
MantelzorgersCarers
MappenkastVertical file
Marketing communicatieMARCOMS
MarsrouteplanRoad Map (a framework for a strategy or plan)
Materiaaltype zie ook CategorieFormat e.g. book, dvd, etc
Maximaal te lenen objectenLoan limit
Media-educatie(Training in) computer literacy, ITliteracy, information literacy
MediatheekMedia Centre
MeeleesboekRead along book
Meerkeuzesysteem CAOPersonalisation of parts of the CAO
MiddelenResources
MissieMission statement
MoeilijkheidsgraadLevel of difficulty
MonografieMonograph
MuziekbibliothecarisMusic Librarian
MuziekbibliotheekMusic Library
MuziekwetenschapMusicology begin
N
Naschoolse opvangAfter school childminding facilities ("educare")
NascholingRefresher course
NaslagwerkReference book
Nationale BibliotheekNational Library, British Library (UK), Library of Congress (USA)
Navigatie (op een website)Presentation
NBD/BiblionNetherlands Library Service; the national non-profit library supplier and publisher of library related material
NCC zie ook IBLNetherlands Central Catalogue (union catalogue)
NCC/IBLUnion catalogue with integrated ILL and document delivery system
Niet-uitleenbaar materiaalNon-circulating material
Niet verklarende bibliografieUnannotated bibliography
Nieuwkomers (nieuwe immigranten)New immigrants, new asylumseekers, new refugees
NormenStandards
Normen en waardenValues
NotulenMinutes
NT2Dutch as a second language
NT2 PleinNT2 Plaza; area in the library where all materials and information relating to NT2 are placed
NullijnBudget freeze, freeze on income begin
O
OBIP+A performance appraisal system in Dutch public libraries
ObjectItem
OfferteQuote
OndernemingsraadWork's council, Personnel Council
OndertitelsSubtitles, captions
Onderwijs in eigen taal en cultuurBilingual education
OnderwijsachterstandbeleidEducational policy for children in deprived urban or rural areas
OnderwijsbegeleidingsdientSchool Advisory Service
OnderzoekResearch, survey
Online publiekscatalogusOPAC, online catalogue
OntlezingDeclining reading habits, reading habits are on the wane
OntslagDismissal
OntdubbelenDeduping, duplicate removal, duplicate resolution
Ontsluiten van informatieInformation retrieval, dissemination of information, making accessible
OntsluitingIndexing;cataloguing
Opbergcassette/doosFile box
OpbergmapFile, folder
OpbergsysteemFiling system
Opdrachtgever(Commercial) client
Open uitleningOpen stacks
Openbaar onderwijsPublic schools (USA) State schools (UK)
Openbare instellingPublic Institution
OplageCirculation (of newsprint and magazines), print run, edition, copies
Opruimen (boeken)Shelving (books)
OpruimhulpLibrary aide (AM), shelving assistant
ORT, onregematigheidstoeslagPP, premium pay
Oude jaargangenBack runs
Oude nummers (van tijdschriften)Past issues
OuderenSenior citizens, elderly people
Ouderen op InternetSilver Surfers
Overdruk (zie ook Separaat)Reprint
OvereenkomstAgreement
Overeenkomst van dienstverleningService contract
OverzichtsartikelSubject review article, state-of-the-art report, analytical survey begin
P
Pamflet; ook voor termen als blauwboekje, schotschrift, vlugschrift,traktaat, vliegende bladen enz.Pamphlet, brochure,folder,booklet
Pamflet (eenzijdig bedrukt)Broadside, broadsheet, handbill, poster
Papierwinkel/papiermolenRed tape
Pas met magnetische stripSwipe Card
PBCProvincial Library Centre
PensioenbreukBroken work record (UK)
PensioenfondsOccupational pension scheme, pension fund
Pensioengerechtigde leeftijdRetirement age
Per hoofd van de bevolkingPer capita
PersberichtPress release, media release
Personeel, medewerkersPersonnel, staff
PersoneelsmanagementPersonnel management
PersoneelswerkHRM, Human resources management
PersoneelsverloopStaff turnover
PeuterspeelzaalPlaygroup, playschool
PICAoriginally a Dutch library cooperative, now part of OCLC
PICAformatFormat for records in the online catalogue, aka.MARCformat
PiCartaIntegrated, multimaterial search and request facility offering access to online resources and electronic documents
PictogramSymbol
PIMSystem for subject categorisation in Dutch public libraries
'Pistooltje', markering van uitgeleend boekShelf marker
Plaats in de organisatieOrganisational relationships
PlagiaatAppropriation, plagiarism
PlaatsingsysteemClassification system
PlastificerenMylar jacketing(AM)
Positiebepaling (INK)Profile, position, positioning
Premies, sociale verzekeringenContributions
PremiedrukContributions burden
PrentenboekPicture book
Precision/precisiePrecision
Prestatie indicatorPerformance indicator
Prestatie metingPerformance measurement
PrikbordNotice Board
ProbleemlezersSlow readers
Profiel (studie)Subject cluster
Profiel (collectie)zie ook CollectievormingsprofielCollection profile
ProgrammalijnSubject track
Programma van EisenSchedule of requirement (SoR), for architects: the brief
Projectgroep, zie ook werkgroepProject group
ProjectsubsidieProject subsidy
PropadeuseFoundation year
Prijs (verkoopprijs)Price
Prijs (voor een winnend boek)Literary award
PublieksinformatieCommunity information, citizen's information begin
Q
Quick referenceQuick reference
R
Raad van Toezicht, zie ook BibliotheekbestuurSupervisory Board, Board of Trustees
RandapparatuurPeripherals
RankingRanking
RappelRecall
Rationeel Collectie Beleid, RCBAn evidence based stock management system designed by CUBISS
Rationeel collectioneren, zie Centraal collectionerenSystematic stock management
ReaderReader (collection of photocopies for use in a lesson)
RecallRecall, vangst
RecensieReview
Recensie exemplaarReview Copy
Recht op informatieFreedom of information
ReeksSeries
ReferaattijdschriftAbstracting Journal
Referentie,verwijzingCitation, bibliographic citation
RefererenMaking abstracts
RegisterIndex
RekenvaardigheidNumeracy
RelatiegeschenkCorporate gift
ReserverenTo place a hold, to place a reserve
ReserveringHold, reserve
RestauratorConservator
ResultaatgerichtFocused
RichtlijnenGuidelines
RingleidingInduction loop system, Audio loop
ROCRegional Training Centre
RoldeurenTambour doors
RolstoeltoegankelijkWheelchair accessible, equity of access
RolverdelingRoles
RomanNovel, fiction
Rondleiding (door de bibliotheek)Library tour
Routes(van de bibliobus)Timetable, schedule
RoutevervoerFixed route transport
RubrieksaanduidingenSubject headings
RugetiketSpine label
RijksbijdrageCentral government grant
Rijtijd (bibliobus)Travelling time begin
S
SalarisstrookPay slip, wage slip
SamenwerkenCollaborate, co-operate, resource sharing
SamenwerkingsprogrammaJoint initiative/programme
Saneren zie Afschrijven
Sanitaire stop (bibliobus)Comfort stop
Schakelklas, internationaleSecondary school immigrant class
ScholengemeenschapCombined school, school cluster
Schoolmediatheek, schoolbibliotheekSchool library
Schoolverlaters zie ook AfhakersSchool leavers
Scheur (in een boek)Tear
Schriftelijk onderwijsCorrespondence course
ScriptieThesis, final paper, final project, essay
SectoroverschrijdendCross sectoral
Secundaire arbeidsvoorwaardenFringe benefits
SeminarSymposium, one-day conference
Separaat zie ook OverdrukReprint
SerieSeries, serial
SISOClassification scheme used in Dutch public libraries, based on Dewey
SiteGeneratorTool, designed specially for Dutch public libraries to create a website
SmoelenboekMugshots, who's who, facebook
SMSenTexting
Sociaal isolementSocial exclusion
Sociale cohesieSocial inclusion
Sociale kaartCommunity information
Sociale veiligheid (bv op straat)Social safety
Sociale vernieuwingSocial inclusion activities (UK)
Sociale zekerheid (uitkeringen ed.)Social security
SollicitantApplicant
SollicitatiebriefResumé
Speciaal onderwijsSpecial education, special schools
SprintersQuick picks (UK), Quick Choice Collection (UK)
SpijbelenTruancy, playing truant, skipping school
Staatsblad v.h.Koninkrijk der NederlandenBulletin of Acts and Decrees
StageWork experience, Internship, Traineeship
Stage lopenTo do an internship
StagiareStudent trainee
Standing orderBlanket order
Standplaats(van de bibliobus)Mobile Library stop
Statijd (van de bibliobus)Duration of the stop, opening times
StartkwalificatieBasic qualification, starting level
StatistiekStatistics, performance indicators
StatistiekenTransactions logs
StellingPronouncement, proposition
Sterkte-zwakte analyseSWOT (Strengths, weaknesses, opportunities, threats)
Stichting Welzijn OuderenService Centre for Senior Citizens
Stop(op een boek of lezer)Block, hold
StreefbezitTarget stock
Stripboek, stripverhaalComic (book), graphic novel
Studiehuis'Study centre', a didactic approach in secondary education
Stuiverromans, zie ook Leesvoer, KeukenmeidenromansDime novels (AM), Penny dreadfuls (UK)
StuurgegevensControl data
StuurgroepSteering group
Subsidie(Government) funding
SubsidievoorwaardenConditions of funding
Systematische catalogusClassified catalogue begin
T
TaakstellingTarget
Te late boekenOverdue books
Ter inzageOn approval
TerugbrengdatumDue date, date due, return date
Terugvragen (uitgeleend, gereserveerd boek)Recall
Theateropstelling zie ook VergaderopstellingSeating in a lecture setting
TikfoutTypo, typing error
TentoonstellingDisplay, themed display, exhibition
TitelbeschrijvenCataloguing
TitelbeschrijvingCatalogue record, catalogue entry, bibliographic record
Titelbeschrijving, regels voor deCataloguing rules
TitelbeschrijverCataloguer
TochtdeurenWindlock
Toegang (tot internet)Access (to internet)
ToetsingscriteriaCriteria for assessment
Trailer (film)Preview
TranslitteratieTranslitteration, romanization
TreffersHits, search results
TrefwoordSubject heading (in catalogus), descriptor (in an electronic database)Keyword (algemeen)
TrefwoordenthesaurusControlled Vocabulary
TruncerenTo truncate
Tweede faseUpper secondary education
TweedelijnsbibliotheekLibrary of last resort
TijdschriftenPeriodicals, magazines, (scientific) journals
TijdschriftenadministratieSerials Management
Tijdschriftenrek/kastPeriodicals cabinet begin
U
UitbestedenOutsourcing, contracting-out
Uitgescheurde bladzijdenTorn out pages
UitgeverPublisher, publishing house
Uitleenklaar makenTo process
UitleenbalieLending desk, Issues and Returns desk (UK) Check out desk (USA)
UitleenbibliotheekLending Library, Circulating Library (UK/AM 18th19th century)
UitleencijfersCirculation figures, book loans
UitleenfrequentieLoan frequency, turnover rate
UitleengegevensLending data
UitleenreglementLibrary rules, rules and regulations
UitleentermijnLoan period
Uitlenen, zie ook LenenIssue books, check out books
Uitlening (algemeen)Circulation, ciculation of stock
UitleningenIssues and returns, book loans
UittrekselResumé
UitverkochtOut of print
UitzendbaanTemp job
UitzendbureauTemp agency
UitzendkrachtTemp worker, contract staff
UniversteitsbibliotheekUniversity Library, College Library begin
V
VaardighedenSkills
VacaturestopJob freeze, hiring freeze
Vakantiedagen, jaarlijks recht opAnnual Leave
VakantietoeslagHoliday Bonus
VakbondTrade union (UK), Labor Union (USA)
VakkennisProfessional expertise
VakreferentExpert, subject specialist, subject librarian
VaktijdschriftProfessional journal
Vaste boekenprijsNet Book Agreement (UK)
Vaste vestigingStatic Library
Vaste voet (toekenning subsidie ikv bibliotheekvernieuwingFixed allowance
VeertiendaagsFortnightly
VeldField
VensterenvelopWindow envelope
VerbeterplanAction plan
VerbeterdImproved,corrected
Vergaderopstelling zie ook TheateropstellingSeating at conference tables
VergaderingMeeting
VergaderzaalMeeting room, conference room
VerlengenTo renew
Verlopen abonnementenLapsed users/customers
VermeerderdEnlarged
Verrijdbare kastenMobile shelving
VerslagReport
Vertrouwenspersoon (algemeen)Trusted third party, Confidant, Confidential counsellor
Vertrouwenspersoon (speciaal)Integrity advisor, Sexual Harassment Advisor
Vervangingspercentage (van boekbezit)Stock refreshment rate, replenishment rate
VervolggesprekFollow-up appointment,-discussion,-meeting
Verweesde werkenOrphan works
Verworven rechten, extraatjes(in een werksituatie)Perks
VerwijsinformatieDirectional resources
Verwijzen zie ook DoorverwijzingTo refer, referring
Verwijzingen, zie ook 'Bronvermeldingen'Citations
Verzuim, zie ook ziekteverzuimAbsenteism
Visueel gehandicaptVisually impaired
VlugschriftPamphlet
VNGAssociation of Netherlands Municipalities
VOBNetherlands Association of Public Libraries
Voelboeken, zie ook Kijk- en voelboekenTactile books
VolksbibliotheekPeople's Library, working man's library
VolksuniversiteitAdult Education College
VoorbeeldbibliothekenBest Practices
VoorleesuurtjeStory hour
VoorlezenTo read aloud, storytelling
Voorschoolse periodePreschool children, Early years
VoorwoordPreface
VragenlijstQuestionnaire
VrijwilligerVolunteer, voluntary worker begin
W
WelzijnsbeleidSocial welfare policy
WerkbezoekExcursion
WerkdrukPressure of work
WerkdrukVerkenner Openbare BibliothekenA workload analysis tool, developed specifically for Dutch Public Libraries
WerkgebiedCatchment area, library service area
Werkgroep, zie ook projectgroep, klankbordgroepSpecial team, Task Force, working party
Wet Bescherming PersoonsgegevensPersonal Data Protection Act
Wetenschappelijke collectieResearch collection
Wettelijk depot zie ook DepotbibliotheekLegal deposit
WinkelbibliotheekCommercial lending library
WisselcollectieRotating collection
WOBEmployers Association Public Libraries
Wolk, als in AquaBrowserWord cloud
WoonzorgcentrumResidential Care Centre
Woord voorafPreface
Wordt vervolgd..To be continued..
WSF bibliothekenAcademic support libraries, libraries with a research collection begin
Y
Z
ZelfbedieningSelf-service, self-checkout
ZichtcollectieBooks on approval, approval plan
Zie, Zie ook verwijzingSee, see also reference
ZiekteverzuimSick leave
Zit-StatafelSitting-standing table
ZoekfunctieSearch capability
Zwarte scholenSink schools (UK), integrated community school
Zij-instromerLateral entry begin




Engelstalige begrippen

A B C D E F G H I J K L M
N O P Q R S T U V W X IJ Z


A
AACR, Anglo American Cataloguing Rules.
De regels voor de titelbeschrijving die in vrijwel alle anglo-amerikaanse landen en vele anderen worden toegepast.Er is geen vertaling in het Nederlands. Meer informatie www.aacr2.org
AGE BANDING
Leeftijdsaanduiding op boeken. Boekhandelssysteem bedoeld om de keus voor kopers te vergemakkelijken

AGA SAGAS
Een bepaald genre fictie.In het algemeen gesitueerd in midden Engeland.Hoofdpersonen komen meestal uit de midden klasse die een AGA fornuis bezitten. Agas zijn grote dure ovens en gelden als het statussymbool bij uitstek voor de welvarende en saaie Engelse middenklasse country lifestyle. Vergelijkbare groep in Nederland: de bewoners van Het Gooi.Bekendste AGA saga auteur Joanne Trollope.

APPROVAL PLAN
Op basis van een door de bibliotheek opgesteld selectieprofiel stuurt de leverancier boeken op zicht of attenderingsslips.Zie voor een Nederlandse toepassing kb.nl/collectieplan

B
BEACON STATUS
Een Engels kwaliteitskenmerk.Beacon status kan worden verkregen door organisaties op het gebied van educatie en cultuur, die een hoge graad van innovatie hebben en excellente dienstverlening bieden.
BOND MEASURE
In Amerikaanse steden wordt aan de kiezers de vraag voorgelegd of zij akkoord gaan met een 'bond measure'. Feitelijk is dit een belastingverhoging ten behoeve van een grote investering in de publieke sector, bv tbv het onderwijs, de bibliotheek enz. De betrokken organisatie houdt een actieve campagne om de gunsten van de kiezer te winnen.
BOOLEAN OPERATORS
Woorden zoals AND, OR, of NOT die in combinatie met een zoekterm gebruikt kunnen worden om een zoekactie te verbreden of te verkleinen.
BORN DIGITAL
Informatie die nooit in gedrukte vorm is uitgegeven, maar uitsluitend in elektronische vorm toegankelijk is. Een grote zorg voor bibliothecarissen en archivarissen naarmate de apparatuur om deze informatie te lezen verouderd en van de markt verdwijnt.

BRIGHT BOOKS
Een Britse bibliotheekboekhandel die veel buitenlandse titels levert en bovendien wisselcollecties in vele talen kan leveren

C
CARNEGIE, ANDREW (1835-1919).
Een Amerikaanse staalbaron die de basisfinanciering leverde voor meer dan 2000 gebouwen voor openbare bibliotheken, voornamelijk in de VS en de UK. Ook het Vredespaleis in Den Haag kwam tot stand dank zij een forse bijdrage van Carnegie
CARNEGIE MEDAL
Jaarlijkse prijs voor het beste jeugdboek toegekend door jeugdbibliothecarissen onder de vleugels van CILIP
CHARTER MARK
Charter Mark is het keurmerk van de Britse overheid voor excellente service aan klanten. Ook bibliotheken kunnen werken aan Charter Mark Status.Meer informatie www.chartermark.gov.uk
CIVIL SOCIETY
Het maatschappelijk veld; het totaal aan maatschappelijke cq non-profit organisaties; zie oa.en.wikipedia.org/wiki/Civil_society
CHARTERED LIBRARIAN
Iemand met bibliotheekkwalificaties die voldoen aan de eisen van CILIP en achter zijn/haar naam de letters MCLIP mag plaatsen
CILIP
Chartered Institute of Librarians and Information Professionals. Engelse vereniging van bibliotheken en bibliothecarissen.www.cilip.org
CLUMP
Een "bibliotheekcluster"; wordt gebruikt om samenwerkingsverbanden van Engelse bibliotheken aan te duiden; meestal op het gebied van catalogi.
CONCORDAT
Verklaring tot samenwerking tussen twee organisaties
CONTROLLED VOCABULARY
Een authorisatielijst gebruikt bij het toekennen van rubrieksaanduidingen of hoofdwoorden in de catalogus. Ook Authority List.
COPY OF LAST RESORT
Zie 'Library of last resort'
CRAIGSLIST
Een Amerikaanse online community, een soort marktplaats.nl, waar naast te koop en aangeboden ook allerlei andere informatie wordt aangeboden, zoals cursussen, bijeenkomsten, advies enz. Dit alles in een niet-commercieele sfeer. Craigslist is begonnen in 1995 in San Francisco en is nu over de gehele VS verspreid.
CROSSOVER FICTION
Fictie die zowel door kinderen als volwassenen gelezen wordt
CULTURAL SENSITIVITY
Het vermogen zich in te leven in iemand's culturele of etnische achtergrond. Zie ook diversity audit.
CYBRARIAN
Een praatpaal voor publieksvragen in de volledige doe-het-zelf bibliotheek van Senkang, Singapore. Vervanging van een bibliothecaris.

D
D2D
Discovery to Delivery; discover-locate-request-deliver. Een modieuze term om het IBL proces te beschrijven; vanaf het moment dat de klant de titel vindt in een catalogus tot de daadwerkelijke aflevering van het materiaal

DEPOSITORY LIBRARY
In de VS zijn, onder het Federal Depository Library Program FDLP, 1250 bibliotheken aangewezen als depository library. In deze bibliotheken zijn alle publicaties van de Amerikaanse federale overheid, vrij toegankelijk voor het publiek, ondergebracht. Professioneel, onafhankelijk advies is beschikbaar. Niet te verwarren met een Deposit Library, waar het Wettelijk Depot is ondergebracht of een Repository Library
DEWEY, MELVIL
Een van de oprichters van de ALA en de ontwerper van de Dewey Decimal Classification, die inmiddels aan de z'n 22e editie toe is en in vrijwel alle Angelsaksische landen gebruikt wordt voor de systematische catalogus. Het SISO is een afgeleide hiervan.
DIVERSITY AUDIT
Onderzoek naar de mate waarin de bibliotheek rekening houdt met diversiteit in de samenleving; zie ook cultural sensitivity.
DYNAMIC TRACKING
Het spoor van elk item in de collectie kunnen volgen op basis van RFID. In gebruik in Singapore Public Libraries
DUBLIN CORE
Dublin Core metadata worden gebruikt als aanvulling op bestaande methoden voor zoeken en indexeren van Web-based metadata, ongeacht of de betreffende bron een electronisch document is of een fysiek object. De Dublin Core Metadata Element Set (DCMES) was de eerste metadata-standaard die werd geformuleerd door de Dublin Core Metadata Initiative. Deze organisatie ijvert voor de wereldwijde acceptatie en implementatie van interoperabele metadata-standaarden. Zij promoot de ontwikkeling van gespecialiseerde metadata-sets om bronnen te beschrijven en zo intelligentere ontsluitingssystemen te creëeren. De Dublin Core Metadata Element Set bestaat uit 15 vaste semantische definities om een object/document mee te kunnen beschrijven: Titel (title) Auteur (creator) Trefwoord (subject) Beschrijving (description) Uitgever (publisher) Andere medewerker (contributor) Datum (date) Materiaalsoort (type) Formaat (format) Bestandsidentificatie (identifier) Bron (source) Taal (language) Relatie (relation) Dekking (coverage) Copyright (rights) De Dublin Core metadata voorzien in definities die vergelijkbaar zijn met met ‘ouderwetse’ catalogi-kaartsystemen, om daarmee de eigenschappen van objecten te beschrijven in web-based onsluitingssystemen. De Dublin Core set is toepasbaar op een breed vlak van disciplines en dient ook voor interdisciplinaire uitwisseling van informatie.

E
F
FACULTY STATUS
An academic librarian with responsibility for teaching and instruction, research and publication, service and committees, etc is considered to have 'faculty status'.As opposed to 'staff librarians' who work at service desks, cataloguing and automation, collection development etc.
FEDERATED SEARCH
Met één zoekinterface tegelijkertijd meerdere databanken en/of catalogi doorzoeken. Voorbeelden, die voa open source licenties beschikbaar zijn, zijn bijvoorbeeld LibraryFind van de Oregon State University en Greenstone.
FOTONOVELAS
Een soort beeldroman die vooral in Mexico en Latijns-Amerika zeer populair is. Over het algemeen massaproducties die niet via de gebruikelijke boekhandelskanalen verkocht worden.
FOLKSONOMIES
Folksonomies zijn de nieuwste craze in het ontsluiten van informatie op Internet. Het wordt toegepast op sites zoals Flickr. een fotosite en Del.icio.us,een bookmarking site waar mensen hun eigen informatie onder door hen zelf gekozen trefwoorden (tags) onder kunnen brengen.In een folksonomy is er geen vooraf gedefinieeerde thesurus of taxonomie maar ontstaat deze min of meer vanzelf omdat mensen zich spontaan gaan houden aan eerder gebruikte tags om ervoor te zorgen dat hun informatie toegankelijk wordt en blijft.Voor meer informatie lees het heldere artikel in WIRED van 1 februari 2005 of lees (in het Nederlands) de prima omschrijving op edublogs.nl
FULL DISCLOSURE
Een term in gebruik bij UK bibliotheken.Meestal gebruikt in de zin van "full disclosure project", waarmee een project wordt aangeduid om een catalogus online te krijgen. Meestal gaat het om een speciale collectie of een samenwerkingsverband.Speciale website over dit onderwerp www.bl.uk/about/cooperation/fdhome.html

G
GALLEY
Amerikaanse(?)term, Synoniemen: uncorrected page proofs, advance reader copies, bound galleys, "cranes"
GREENAWAY MEDAL
Jaarlijkse prijs voor de beste illustratie in een jeugdboek, toegekend door jeugdbibliothecarissen onder de vleugels van CILIP

GROOMING
Het via chatsites benaderen van jonge kinderen door pedofielen
H
HARVESTING
In goed Nederlands harvesten; het opvissen van informatie door een zoekmachine in bepaalde bestanden

I
J
JOINT USE AND CO-LOCATED Libraries
Bibliotheken die meer dan één doelgroep bedienen

K
K12
Amerikaanse term die staat voor "Kindergarten t/m 12th grade".Wordt gebruikt om het onderwijs en andere onderwerpen m.b.t.die leeftijdscategorie aan te duiden.

L
LC, LOC
Library of Congress, de Amerikaanse Nationale Bibliotheek
LGBT MATERIAL
Lesbian, gay, bisexual, transgender materiaal. Boeken met een nadrukkelijk homo, lesbisch, bi-sexueel of trans-seksueel thema. Sommige bibliotheken in de UK onderhouden een specifieke collectie met dit thema.
LIBRARY LAWS
Vijf bibliotheekwettten geformuleerd door Ranganathan.
1. Books are for use,
2. Every reader his book,
3. Every book its reader,
4.Save the time of the reader,
5. The library is a growing organism.
LIBRARY OF LAST RESORT
Een bewaarbibliotheek, een gespecialiseerde bibliotheek waar aanvragen heengestuurd kunnen worden als deze niet in meer algemene bibliotheken gehonoreerd kunnen worden. Het boek dat wordt geleverd is de 'copy of last resort'. Het beleid waarin is vastgelegd waar, wanneer, welk item bewaard wordt is de 'store policy'.In Nederland vergelijkbaar met tweedelijn of WSF. Zie ook Depository Library en Repository Library
LOTE
Staat voor Languages Other Than English. Een term die in Australië en Nieuw Zeeland wordt gebruikt. Een collectie vreemde talen in de bibliotheek: LOTE collection.

M
MALWARE
Container begrip dat alle soorten programma's omvat zoals virussen, spam, en spyware enz. Spyware verzamelt persoonlijke informatie over de gebruiker. Adware maakt van de pc een reclamezuil. Spam is ongevraagde reclame per e.mail
MARC
Een MARC record is een MAchine-Readable Cataloging record.Het MARC format wordt beheerd door de Library of Congress.De huidige standaard in MARC21. In Groot Brittanië wordt UKMARC gbruikt. In Nederland wordt het PICAformat gebruikt, er is geen Nederlandse vertaling van het MARCformat. http://www.loc.gov/marc/umb/
MARK and PARK
Een modieuze Amerikaanse uitdrukking die meestal gebruikt wordt in een zin als 'we don't just mark en park it'. Dit om aan te geven dat bibliothecarissen méér doen dan aanschaffen en opruimen.
MASHUPS
Niet te verwarren met mix-ups! Mashups zijn de nieuwste trend en bestaan in principe uit websites die gebruik maken van content of applicaties van andere sites bijvoorbeeld linking content aan kaart information via Google Maps. Voor bibliotheken zijn mashups interessant omdat hiermee mogelijkheden ontstaan om informatie uit de collectie database te plaatsen bij websites buiten de applicatie van het bibliotheek automatiserinssysteem.
METADATA
Een simpele definitie van metadata is ‘gestructureerde data over data’. Metadata is beschrijvende informatie over een object of bron, zowel fysiek als electronisch. Metadata bestaan al zolang er collecties worden geordend en ontsloten. Een aloud en beproefd voorbeeld van metadata is het bibliotheekkaartsysteem. Tegenwoordig is de term meestal in gebruik in verband met data op internet. Zo worden HTML-pagina’s ook voorzien van metadata in de broncode. Dublin Core is een gestandaardiseerde vorm van metadata.
MULTIMEDIA RETRIEVAL
Ontsluiten van multimediacollecties

N
MYLAR JACKETING
Plastificeren van boeken (Amerikaans)
NANNY SOFTWARE
Software die door ouders, scholen, bibliotheken enz. kan worden gebruikt om voor kinderen de toegang tot internet te reguleren cq veiliger te maken. Zie ook 'Walled Garden'

NET NEUTRALITY
Een nieuwe term gerelateerd aan de vraag of groot-gebruikers van internet, bijvoorbeeld Google of Amazon meer moeten bijdragen aan de telco's, die zorgdragen voor de infrastructuur. Voor een beschrijving van de term zie worldwidewords

O
ORPHAN WORKS
Boeken waar nog copyright op rust maar waarvan de eigenaren niet zijn te vinden. De Library of Congress is naar deze mensen op zoek.Meer informatie Save Orphan Works
OUTREACH
Een veel gebruikte term waarmee alle activiteiten en evenementen en stimulerings/instructieprogramma's van de bibliotheek worden bedoeld die uitgevoerd worden voor doelgroepen. Vaak heeft de term betrekking op activiteiten die de bibliotheek juist buiten de bibliotheek organiseert.
NB.
De NIZW thesaurus gebruikt hiervoor de term 'vindplaatsgericht' werken;'het als beroepsbeoefenaar actief naar buiten treden om contact te leggen met potentiele cliënten.

P
PEER REVIEWED
Collegiale toets. Gecontroleerd, beoordeeld door collega's.Een 'refereed article' is een artikel dat zeer kritisch tegen het licht is gehouden door andere, vaak anonieme experts, voordat het wordt gepubliceerd door een 'refereed journal'. In het Nederlands worden deze termen meestal onvertaald gebruikt.
PEOPLE's NETWORK
Een grootschalig Engels project (inmiddels grotendeels gerealiseerd) om alle bibliotheken een belangrijke rol te geven bij media-educatie, online-leren en overheidsinformatie
POET LAUREATE
Van oorsprong Brits, maar inmiddels ingevoerd in meer landen. De Britse Poet Laureate wordt benoemd door de Koningin. De aanstelling is voor het leven. De opdracht voor de PL is in grote lijnen het promoten van poezie en het schrijven van een gedicht bij specifieke gebeurtenissen van nationaal belang. De huidige Britse PL is Andrew Motion. In Engeland is er ook een Children's Laureate met een aanstelling voor 2 jaar. In 2004/2005 was dit Michael Morpurgo;vanaf mei 2005 is dit Jacqueline Wilson. De Amerikaanse Poet Laureate is Charles Simic. De Nederlandse benaming is Dichter des Vaderlands. De eerste DdV was Gerrit Komrij. Met ingang van 26 januari 2005 is dit Driek van Wissen
POSTER SESSIONS
Dit zijn korte, simpele presentaties met behulp van een flipover of een affiche. Vaak tijdens de pauzes en/of in de foyers en gangen tijdens een symposium.
PRECISION/PRECISIE
In het Nederlands soms wel en soms niet vertaald. Het geeft de mate aan waarin het resultaat van een zoekactie voldoet aan de context van de zoeker.

Q
QUANGO
Quasi Non-Governmental Organisation; een organisatie die gefinancieerd wordt door de overheid, maar daar verder onafhankelijk van functioneert.

R
RANGANATHAN, Shiyali Ramamrita, 1892-1972
Een innovatieve wiskundige en bibliothecaris die door bibliothecarissen uit de hele wereld wordt gezien als degene die bibliotheekwerk een wetenschappelijke basis verschafte. Hij formuleerde 5 bibliotheekwetten, die ook nu nog worden gezien als de basisuitgangspunten voor bibliotheekwerk. Zie Library Laws.
RANKING
Ranking is de ordening die een zoekmachine aanbrengt in de zoekresultaten. Een hoge ranking wil zeggen dat het resultaat in het eerste deel van de 'recall' terug te vinden is.
RAZORING
Het moedwilig knippen van bladzijden en illustraties uit boeken
RECALL
In het Nederlands ook wel vangst genoemd. Recall of vangst zijn de gevonden resultaten van een zoekactie.
NB. De term 'recall' wordt ook gebruikt voor het terugvragen van een uitgeleend object dat door een andere gebruiker aangevraagd is !
REPOSITORY LIBRARY
Een bibliotheek waar materiaal van andere bibliotheken wordt verzameld en beschikbaar gesteld. Meestal betreft dit ouder of minder gevraagd materiaal. Ook wel genoemd een Storage Library.Tegenwoordig wordt de term veel gebruikt in de zin van Digital Repository. Lees het artikel in Freepint.
Zie ook Library of last resort. Niet te verwarren met een Deposit Library; een bibliotheek waar het wettelijk depot is ondergebracht, of een Depository Library, een bepaald type Amerikaanse bibliotheek.
ROVING LIBRIAN
Een systeem waarbij de bibliothecaris actief op zoek gaat naar klanten.In verschillende Amerikaanse universiteits- en collegebibliotheken is (wordt) hiermee geëxperimenteerd. De service is vooral gericht op undergraduates. Een bibliothecaris zoekt met een laptop onder de arm de studenten op, bijvoorbeeld in kroegen en gezelligheidsverenigingen.

S
SCRIPT KIDDIES
Kinderen die op eigen initiatief of daartoe aangezet door criminelen virussen verzenden
SILVER SURFERS
Senioren, ouderen die gebruik maken van Internet
SKIMMING
Het stiekeme gebruik van elektronische leesapparatuur met als doel RFIDgegevens te verzamelen van nietsvermoedende personen die iets bij zich dragen, bijvoorbeeld een bibliotheekboek, waarin een RFID chip is aangebracht.
SLOW FIRES
Amerikaanse (?)term die het proces beschrijft waarbij boeken door verzuring van het papier uit elkaar vallen.Zie ook 'Inktvraat' in de woordenlijst NE-EN
SOCIAL COHESION
Het wegwerken van achterstanden, het bevorderen van sociale cohesie en het specifiek aandacht besteden aan achterstandsgroepen. Voor Engelse bibliotheken is het en nadrukkelijke opdracht hier aandacht aan te besteden.
SOFT MONEY
Een Amerikaanse term die ongeveer vertaald kan worden met omschrijvingen als extra-comptabel, incidentele gelden.
STUDY CARREL
Een individuele, afsluitbare studieruimte, studiecel in een bibliotheek, te reserveren voor meerdere dagen.
SWIKI
Een afkorting van 'search wiki'. Een zelflerende zoekmachine, dwz de resultaten van een zoekactie zijn gebaseerd op het zoekgedrag van de gebruikers. Je kunt zelf een swiki creëren bij http://swicki.eurekster.com

T
THIRD PLACE
Een ontmoetingsplek waar mensen verblijven naast hun huis of werk. Bibliotheken worden gezien als een 'third place'.
TRANSCRIBE TITLES
Omzetten van titels naar latijns schrift.

U
UNICODE
Een internationaal aanvaarde standaard, waarbij aan elke letter, cijfer, diacriet, accent, formule enz. een uniek nummer wordt toegekend. De meeste systemen, browsers enz. ondersteunen Unicode. In bibliotheeksoftware is de functionaliteit van Unicode belangrijk voor een juiste weergave van diacritische tekens, maar vooral op plekken waar gewerkt wordt met niet-westerse talen. Unicode is oa. ingebouwd in de bibliografische producten van OCLC/PICA, waardoor met dezelfde editor verschillende schriften ingevoerd kunnen worden.
UnityWeb
Een Engels systeem van resourcesharing en IBL; ondersteund door OCLC/PICA. Zie kort artikel
USABILITY
Usability gaat over de gebruiksvriendelijkheid van websites.Volgens de ISO 9241-definitie is het 'De mate waarin een interactief systeem zoals een website, de gebruiker in staat stelt effectief, efficient en comfortabel in een gegeven omgeving zijn taak te voltooien.' Zie ook Library terms that users understand.This is a site intended to help library web developers decide how to label key resources and services in such a way that most users can understand them well enough to make productive choices.American.

V
VERTICAL FILE
Een verzameling artikelen, knipsels en andere documenten die in een hoge ladenkast zijn opgeborgen en via een systeem toegankelijk gemaakt.Inmiddels vrijwel uitgestorven
VidLit
A new marketing tool for book publishers: Trailers on the Web that promote their books.Zie voor een aantal voorbeelden vidlit.com

W
WALLED GARDEN
Op internet is dit een browse omgeving waarbij slechts een beperkt aantal sites beschikbaar worden gemaakt. Behalve ISP's, die de techniek gebruiken uit commercieele overwegingen, maken ook scholen en bibliotheken er gebruik van om internet toegang voor kinderen en jongeren te reguleren. Zie ook 'Nanny software'.De term wordt ook gebruikt om de content aan te geven waar een mobiele telefoon toegang toe heeft.
Voor een uitgebreider definitie zie: whatis.com
PS. Anno 2005 bestaan er ook nog echte walled gardens met bomen en bloemen !
Web 2.0
De nieuwste internet hype, maar vooralsnog niet erg duidelijk gedefinieerd. Het principe van WEB 2.0 is dat het web zelf het platform is waar informatie, kennis en applicaties zijn opgeslagen.Op deze manier ontstaat meer interactie en krijgen lossen elementen een meerwaarde. Meer uitleg over het principe en de meerwaarde ervan op www.oreillynet.com
WIKI
Een website waar mensen over een bepaald onderwerp kunnen schrijven.Anderen kunnen hier hun eigen informatie weer aan toevoegen.Er is geen sprake van een eindredactie.Wiki's kunnen heel bruikbaar zijn in een werkomgeving waar meerdere mensen aan een project werken. De bekendste Wiki is de WIKIPEDIA, de internationale encyclopedie waar elke hobbyist zijn onderwerp kan inbrengen. Wikitorials waren een experiment van de LAtimes,in juni 2005, waarbij lezers online redactionele stukken konden bewerken, aanvullen of becommentarieren. Al snel gestopt wegens de ontstane chaos. Er is inmiddels ook een (Amerikaanse) wiki voor bibliothecarissen LisWiki.com


Z
ZONED TIMES (ZONING)
Speciale tijden(toewijzen) tbv specifiek gebruik of specifieke doelgroepen; bijvoorbeeld voor ouderen, of rustige studieuren enz begin


NIEUW NEDERLANDS BIBLIOTHEEKJARGON


ANKERBIBLIOTHEEK
Een Vlaamse term. Een goed uitgeruste bibliotheek, met een volledig aanbod aan materialen en diensten: boeken, multimedia, internetfaciliteiten en ontmoetingsplekken. Zie de site van de bibliotheek van Antwerpen
BIB-Dating
Een mooie combinatie van speed-dating en leeskring. Mensen ontmoeten elkaar op basis van hun interesse in boeken. Nog niet veel over geschreven, maar aangezien het een Vlaams concept is probeer vcob.be. De eerste ervaringen zijn opgedaan in de Permeke bibliotheek in Antwerpen.
BIBLIOTHEEKVERNIEUWING
Voor een uitleg van de nieuwe begrippen van de bibliotheekvernieuwing zie bibliotheekvernieuwing.nl. Zoek je een vertaling van deze begrippen in het Engels, mail de TransLibrarians.
CANON BIBLIOTHEEK
Nog slechts een concept. Indien ooit overeenstemming wordt bereikt over de titels waar de Nederlandse literaire canon precies uit bestaat zou dit een vast onderdeel kunnen zijn van elke openbare bibliotheek.
CASHLESS LIBRARY
Onderdeel van een bibliotheek met ver doorgevoerde zelfbediening. Bedragen voor reserveringen, boetes, leengelden worden afgehandeld via de lezerspas.De lener moet zijn pas wel regelmatig opladen met cash. In de bibliotheek is daarvoor een apparaat aanwezig
GASTLENEN
Boeken lenen in een andere bibliotheek dan de vestiging van inschrijving.Zie Bibliotheek 5, 2006, blz 19
LIBRARIAN in RESIDENCE
Sinds een aantal jaren kent de VOB een Librarian in Residence;in 2005 is dit Ariette Skolnik, directeur van de Stadsbibliotheek Haarlem
INFORMATIONELE GELETTERDHEID
De vaardigheid om op basis van een duidelijk gedefinieerde informatiebehoeften, informatie te zoeken, te selecteren, te interpreteren, toe te passen en uit te leggen.
MEDIAWIJSHEID/MEDIACOACH
De Raad voor Cultuur wil het begrip media-educatie graag uitgebreid zien tot mediawijsheid. Het gaat daarbij minder om het beschermen van bijvoorbeeld kinderen tegen kwalijke media-invloeden,dan wel hen en hun ouders te versterken in hun mediagebruik. Lees de laatste RvdC Mediawijsheid, de ontwikkeling van nieuw burgerschap hierover. Bibliothecarissen als informatiebemiddelaars die burgers ondersteunen in het verwerven en omgaan met informatie spelen hierbij een belangrijke rol als 'mediacoach'
NACHTBOEKENLADE
Dit woord duikt voor het eerst op in nieuwsblad.be, in een artikel over de Amerikaanse bibliotheekpoes Dewey Readmore Books. Ook het weblog de Papierenman gebruikt het in een soortgelijk bericht. Bedoeld wordt een boekenbrievenbus waar na sluitingstijd de boeken ingeleverd kunnen worden.
NETWERCOLLECTIE NEDERLAND
Vooralsnog een droombeeld, in elk geval van Rob Bruynzeels; maar ooit de voor iedereen, altijd, overal toegankelijke collecties van de samenwerkende Nederlands Openbare Bibliotheken
PLEIN
Een plek in de bibliotheek waar alle informatie en materialen voor een bepaalde doelgroep zijn samengebracht. Zo heeft de Stadsbibliotheek Haarlem een Makkelijk Lezen Plein, een NT2 plein en een Seniorenplein. Plein wordt ook gebruikt in overdrachtelijke zin, bijvooorbeeld als een overkoepelend begrip voor diverse projecten en activiteiten. De VOB spreekt in beleidsstukken over een Informatieplein, Cultuurplein, en Educatieplein.
RFID
NDBBiblion heeft op hun site een verklarende woordenlijst voor RFID in bibliotheken
SNACKBIBLIOTHEEK
Kleine uitleencentra bij AH of pompstations. Zie Bibliotheek 5, 2006, blz 32
WIM
Wandelende informatiemedewerker. Een term die in gebruik is in bibliotheken, waar door vergaande zelfbediening de medewerkers niet meer achter balies en bureaus zitten.

ZILVEREN KLOOF
De achterstand die ouderen hebben in het gebruik van internet


begin
GLOSSARIES en WOORDENBOEKEN

Links naar woordenlijsten met bibliotheek-gerelateerde terminologie; de meeste woordenlijsten zijn Engelstalig, tenzij anders vermeld.

Algemeen

Libraryterms that users understand. Een website met onderzoeksresultaten naar terminologie die geschikt is voor websites.

Literatuur over bibliotheekterminologie

Clientele recognition of library terms and concepts used by librarians: A case of an academic library in the Philippines
Mercy B. Caña, Quiza Lynn Grace G. Cueto, Allan B. De Guzman, Kaori B. Fuchigami, Leona Rica T. Manalo, and Jake Cathleen U. Yu
Journal of Librarianship and Information Science 2005 37: 195-204.

Verklarende woordenlijsten bibliotheekwoorden Engelstalig

De meest complete! lu.com/odlis/.
Amerikaanse woordenlijst met bibliotheektermen.

De leukste! Librarian's Alphabet.
Is er ook ergens een Nederlandse editie? Geen woordenboek, maar een speciaal bibliothecarissen alfabet, samengesteld door Denise Plourde.

The Librarians' Store is een uitgebreide service van AMAZON voor bibliotheken. Dit is geen woordenlijst maar geeft wel een goede indruk van Amerikaanse bibliotheekterminologie.

Veel Amerikaanse universiteiten hebben een "library glossary". Voorbeelden:
sir.arizona.edu/resources/glossary.html
lib.umich.edu/ugl/guides/glossary.html
www.wlu.ca/wwwlib/subject/gen/gloss.html
http://www.lib.monash.edu.au/vl/glossind.htm



Verklarende woordenlijsten bibliotheekwoorden Nederlands

Overzicht van bibliotheekwoorden van de KULeuven

De Universiteitsbibliotheek van de Erasmus universiteit heeft een Nederlandstalig overzicht van bibliotheekwoorden.
Erasmus universiteit

De bibliotheek van de RUG heeft weliswaar geen woordenlijst, maar wel uitgebreide instructies in het Nederlands en Engels op hun site.

Een zeer uitgebreide verklarende woordenlijst van Nederlandse terminologie in de bibliotheek en informatiesector, archieven en documentatie. Samengesteld door R.S.Jonker

Het bureau Bibliotheekvernieuwing heeft in maart 2005 een begrippenkader gepubliceerd van alle jargon op het gebied van bibliotheekvernieuwing. Begrippenkader bibliotheekvernieuwing



Afkortingen/Abbreviations

Amerikaanse afkortingen uit de periode 1990-1999; opgenomen in Librarian3.blogspot, maar oorspronklijk afkomstig uit ProgressiveLibrarian

Afkortingen overzicht, vrnl Amerikaans in LisWiki


Glossaries bibliotheekwoorden; speciale bibliotheken

IFLA glossary voor Art Libraries, bevat ook vertalingen in het Nederlands.
http://www.ifla.org/VII/s30/pub/mg1.htm


Multilingual public library brochures

De bibliotheek van Norfolk, Engeland heeft een verzameling brochures over de bibliotheek in 26 verschillende talen, waaronder Nederlands.
http://www.norfolk.gov.uk/consumption/idcplg?IdcService=SS_GET_PAGE&nodeId=260

Multicultural pamphlets in 33 languages including Dutch, of the State Library of New South Wales, Australia.


Meertalige bibliotheekwoordenlijsten/multilingual

Een woordenlijst van Engels/Spaanse bibliotheektermen. http://eubd1.ugr.es/tony/risweb.isa

Een uitgebreid overzicht van Spaans en bibliotheken, inclusief een woordenlijst,spanish-for-librarians

Een Duits-Engels bibliotheekwoordenboek.
http://www.cyboerg.de/glossar/

Een Duits-Frans-Duits woordenboek met begrippen op het gebied van boek en bibliotheek.

Helsinki City Libraries has a Finnish-English Glossary of Library Terminology on its website. Small, but beautiful.

Een meertalig overzicht van bibliotheektermen van de ALA.Vertalingen vanuit het Engels naar Chinees, Koreaans, Japans, Frans, Spaans.
http://www.ala.org/ala/acrlbucket/is/publicationsacrl/multilingual.htm

Brigham Young University has a glossary of library terminology on its site that is also available in French, German and Spanish.Ook de bibliotheek van Long Beach City College heeft de Franse, Duitse en Spaanse vertalingen opgenomen.

Een Frans-Duits-Frans woordenboek.Kleine Wörterbuch für Bibliothekare/Petit glossaire de bibliothéconomie


Overheidsinformatie

Overheid.nl is the portal site of Dutch government, ministeries and other governmental organisations. It is not a glossary or dictionary but does offer a lot of information in English.


Cultuurwoorden

Vakwoordensite.nl.Een verzameling vaktermen uit de kunst-en cultuursector met hun vertaling in het Frans, Duits en Engels.

BlackMoon,Verklarende woordenlijst (Amerikaans) van in anime en mangastrips gebruikte terminologie.


Onderwijswoorden

De site van de Nuffic heeft een uitgebreid Nederlands-Engels woordenboek van onderwijs woorden, zoals namen van faculteiten en studierichtingen. Bovendien zijn verwijzingen opgenomen naar de glossaries die bijna elke universiteit heeft samengesteld.
http://www.nuffic.nl/glossary/

Eurydice, 'the information network on education in Europe'. Op deze site staat het onderwijssysteem van alle Europese landen beschreven. Voor Nederland zijn de artikelen zowel in het Nederlands als Engels beschreven.Geen echte glossary, maar wel handig voor specifieke omschrijvingen.


Overige doelgroepen

Educator.readingsuccesslab.com is de site van een Amerikaanse commercieele leverancier van materialen ter ondersteuning van de leesvaardigheid van dyslectici. Veel begrippen op het gebied van dyslexie worden beschreven. Is er ook zoiets in het Nederlands?


Bibliografische definities

FRBR
Een rapport van de IFLA Study Group over Functional Requirement for Bibliographic Records (FRBR). Onderdeel van het rapport zijn definities van bibliographische begrippen als 'book', 'work', 'ítem' etc. Kan gratis gedownload worden.

Glossary of bibliographic information by language. Bibliografische woordenlijsten uit negen talen, waaronder Nederlands, naar het engels.

Een IFLA publicatie met regels voor het ontsluiten van elektronische informatie:www.ifla.org/VII/s13/pubs/isbd4.htm. Bevat een Engelstalige verklarende woordenlijst van bibliografische begrippen.


Computerwoorden

Een nieuw (2006)verklarende overzicht van woorden uit de wondere wereld van digitale media. Samengesteld door de Vlaamse Omroep. www.mediamorgen.be

Overzicht van technisch jargon en afkortingen m.b.t hardware, software, internet, computers, PC’s, netwerktechnologie en telecommunicatie, www.whatis.com

Een Nederlandstalig webwoordenboek is te vinden op de site van HCC. www.hccmagazine.nl

Glossary van ITIL met woorden en begrippen uit de IT sfeer; niet specifiek technische termen. www.itilpeople.com/Glossary.htm

Een overzicht opgesteld door de Usergroup van de DCMI (Dublin Core Metadata Initiative). http://www.dublincore.org

Een overzicht van XML termen. http://www.developer.com

Jiscmail.ac.uk heeft een handig(Engelstalig)overzicht van woorden die te maken hebben met e.mail.

Handige lijst van computerwoorden van en naar verschillende talen en Nederlands. Ook SMS woorden.


Typografie, binden, conserveren

Preservation Policies Engelstalige glossary van de British Library

Bookride.blogspot.com Slang for booksellers

Typografische begrippen, nederlands,frans, duits,engels. Veel illustraties en verwijzingen www.mensdata.nl/publicaties/fonts/woordenboek.html

Designer's Lexicon. English terms about printing and typography.

ABC for Bookcollectors E-book met terminology for antiquarians and bookcollectors

Viertalige woordenlijst , Engels, Duits, Nederlands en Frans met termen uit de boekhandel,uitgeverij en antiquariaten.

Glossary van de International League of Antiquarian Booksellers.

Een Amerikaans woordenboek over binden en conserveren. palimpsest.stanford.edu/don/don.html


Archiefbeheer/Records Management/Documentaire Informatie Verzorging (DIV)

Een uitgebreid Engelstalig woordenboek met alle terminologie uit de wereld van archieven en documenthuishouding. Het is een publicatie onder auspiciën van de Society of American Archivists (SAA). archivists.org/glossary/index.asp

Een zeer uitgebreide verklarende woordenlijst van Nederlandse terminologie in de bibliotheek en informatiesector, archieven en documentatie. Samengesteld door R.S.Jonker

Antiquarisch woordenboek in 4 talen/Antiquarian dictionary in 4 languages, samengesteld/compiled by Jelle Samshuyzen. Dutch, French, English, German.


Algemeen

Een algemeen overzicht van Dutch-English en English-Dutch glossaries is te vinden op Glospost

begin